កោះកេរ អច្ឆរិយវត្ថុ ដែលបាត់បង់” តំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ មិនអាចបំភ្លេចបាន

Saturday, 01 March 2014 14:15 ដោយ​ ៖ ដើមអម្ពិល (DAP) ID- 014

ភ្នំពេញ៖ សិក្ខាសាលា”កោះកេរ អច្ឆរិយវត្ថុ ដែលបាត់បង់” ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីរំលែកបទពិសោធន៍ និងផ្សព្វផ្សាយ ចំណេះដឹង ដល់អ្នកស្រាវជ្រាវ និងវាគ្មិនកិត្តិយល ស្តីពី”រាជធានីកោះកេរ និងរាជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤” ត្រូវបានធ្វើឡើង សាល ប្រជុំធំរបស់សាកលវិទ្យាល័យ ហ្សាម៉ាន់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៤ នេះ ដោយមានការអញ្ជើញ ចូលរួមពីសំណាក់ លោកបណ្ឌិត ចិត្ត ច័ន្ទរតនា ប្រធានមូលនិធិ កេរដំណែលខ្មែរ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ស៊ន សំណាង និងសាស្រ្តាចារ្យ ជាអ្នក ស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា ជាច្រើននាក់ទៀត។

លោក ស៊ន សំណាង ជាអ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្រ្ត នៅកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ការសិក្សាផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងប្រវត្តិ វិទ្យា ស្ថាបត្យកម្ម សិលាចរិកសិល្បៈ បដិមាសាស្រ្ត និងការស្រាជ្រាវថ្មី ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា ឡៃដា Lidar ការរៀបចំតំបន់ រមណីយដ្ឋាន និងច្បាប់អន្តរជាតិ ក្នុងការទប់ស្កាត់ក្នុងការ លួចវត្ថុបុរាណ និងការអភិរក្ស ការការពារសម្បត្តិ បេតិកភណ្ឌជាតិ ជូនដល់អ្នកស្រាវជ្រាវនិសិ្សត ព្រមទាំងសិស្សានុសិស្ស ដែលអញ្ជើញចូលរួម នៅក្នុងសិក្ខាសាលានេះ។ ជាពិសេសគឺការ បណ្តុះបណ្ដាលស្មារតី យុវជន យុវតីជំនាន់ក្រោយ ក្នុងការរួមចំណែកសិក្សាស្វែង យល់អំពីប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ និងថែរក្សា បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ ឲ្យនៅស្ថិតស្ថេរគង់វង្ស។

លោកបានបន្តថា នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត កម្ពុជាខ្មែរនាសម័យអង្គរ រជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤(៩២៨-៩៤១គ.ស) គឺមាន ទំនាក់ទំនង គ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយនឹងតំបន់កោះកេរ ។ ព្រះអង្គបានយាងចេញ ពីរាជធានីទៅកាន់តំបន់ភូមិភាគ ខាងជើង ឈៀងខាងកើត នៃតំបន់អង្គរចម្ងាយ ១២០គីឡូម៉ែត្រ នៅតំបន់ “ឆោកគគ៌្យរ” ដែលបច្ចុប្បន្នមានឈ្មោះថា “កោះកេរ” ។

ក្រោយពីរការសោយទិវង្គត់ របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ និងព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាម ហស៌វរ្ម័នទី២ ប្រហែលនៅក្នុងឆ្នាំ ៩៤៤គ.ស ព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័នទី២ បានយាងត្រឡប់ មកសោយរាជ្យ នៅរាជាធានីអង្គរវិញ ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់ ពន្យល់ពី មូលហេតុ នៃការវិលត្រឡប់ របស់ព្រះបាទរាជេន្រ្ទវរ្ម័នទី២បានឡើយ។ ក្រោយពីការបោះបង់ចោលមក តំបន់រាជធានី កោះកេរ នេះមិនសូវមាន ការអភិវឌ្ឍន៍អ្វី គួរឲ្យគត់សម្គាល់ឡើយ។

ម្យ៉ាងទៀត បើសិនជាយើងពិនិត្យមើល លើសំណង់ប្រាសាទ ដែលមានច្រើនស្អេកស្កះ នៅតំបន់កោះកេរ យើងឃើញថា សំណង់ កោះកេរ ភាគច្រើនត្រូវបានកសាង ក្នុងរយៈពេលខ្លី នៃរជ្ជកាលរបស់ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៤ តែប៉ុណ្ណោះ។ ក្រៅពី តំបន់កោះកេរ យើងឃើញមានប្រសាទ មួយចំនួន ដែលសាងសង់ក្នុងរចនាថ ដូចគ្នា នៅតំបន់ផ្សេងៗទៀតដូចជា ប្រាសាទ ក្រវ៉ាន់នៅអង្គរ នាងខ្មៅតាកែវ ជើងអង្គនៅកំពង់ចាម ប្រាសាទមួយចំនួន នៅជើងភ្នំដងរែក នៅក្នុងប្រទេសថៃ បច្ចុប្បន្ន។ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧០នៅតំបន់កោះកេរ ព្រមទាំងខេត្តព្រះវិហារទាំងមូល ត្រូវបានដាក់ នៅក្នុងការកាន់កាប់របស់ កងទ័ពខ្មែរ ក្រហម។ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៨ ក្រោយពីសមាហរណកម្ម ខ្មែរក្រហមរបស់រដ្ឋាភិបាល នៅតំបន់កោះកេរ ត្រូវបានបើកជា សាធារណៈឡើងវិញ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ព្រមទំាង ការអភិវឌ្ឍន៍គួរឲ្យគត់សម្គាល់។

ប៉ុន្តែជាអកុសល តំបន់កោះកេរ ធ្លាប់ជាសមរភូមិប្រយុទ្ធ នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមស៊ីវិល ជាង៣០ឆ្នាំ(១៩៧០-១៩៩៨) ការ លួចវត្តុបុរាណ ការបំផ្លាញ ចំពោះសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌជាតិ បានកើតឡើង យ៉ាងអនាធិប្បតេយ្យ និងសភាពធ្ងន់ធរបំផុត ដែល ប្រសាទមួយចំនួនធំ ត្រូវបានបាក់រលំ ធា្លក់ដល់ដី។ នៅពេលនេះ ក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់អាជ្ញាធរអប្សរា កោះកេរ បាន ក្លាយជាតំបន់ រមណីយដ្ឋាន ទេសចរណ៍វប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ សម្រាប់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ បានចូលរួមទស្សនា។ ប៉ុន្តែ នៅតំបន់ កោះកេរ បានប្រែមុខមាត់ថ្មី ពីតំបន់ដែលធ្លាប់តែជាសមរភូមិប្រយុទ្ធ ឥឡូវនេះបានក្លាយទៅជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ បៃតង៕

that-0010 that-0011 that-0012 that-0013 that-0014

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: