ការចាប់ផ្តើម​ប្រារព្ធ​មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ភាពយន្ត​អន្តរជាតិ ​ការចងចាំ

ដកស្រង់ចេញពី​គេហទំព័រវិទ្យុអូស្ត្រាលី
ដាក់បញ្ចូលថ្ងៃ 1 June 2013, 18:00 AEST

មហោ​ស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ភាព​យន្ត​អន្តរជាតិ​ ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ការចងចាំ​បានចាប់ផ្តើម​ហើយ​នៅថ្ងៃទី ១ ខែ​មិថុនា​នេះ ។ មហោស្រព​នេះប្រារព្ធ​ធ្វើឡើង​រយះពេល​៩ថ្ងៃចាប់ពី​ថ្ងៃទី ១ ដល់​ថ្ងៃទី ៩ ខែ​មិថុនា ដោយ​មាន​ការចាក់​បញ្ចាំង​នូវខ្សែ​ភាពយន្ត​ល្បីៗ​ចំនួន​៤០រឿង​ជុំវិញ​ពិភព​ លោក ហើយ​ក្នុង​នោះ​ក៏មាន ខ្សែភាពយន្ត​ដែលជាព្រះរាជនិពន្ធ​​របស់​ព្រះបរមរតនៈកោដ្ឋ​ចំនួន​ពីររឿង​ផង​ ដែរ គឺរឿងអប្សរា និង រឿង​រស់​ដោយ​សប្បាយ។

MOvie Hobbit New LINE CINEMA

រួប​ភាព​ឯកសារ៖ ឈុត​មួយ​ក្នុង​ភាព​យន្ត​បរទេស​រឿង The Hobbit
សំឡេង៖ ការចាប់ផ្តើម​ប្រារព្ធ​មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ភាពយន្ត​អន្តរជាតិ ​”ការចងចាំ”

ខ្សែ​ភាពយន្តបុរាណ​ល្បីៗ​ចំនួន​៤០រឿង នឹង​ត្រូវចាក់​បញ្ចាំង​ដោយ​ឥតគិត​ថ្លៃដល់​អ្នក​ទស្សនា នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​​ដ៏កម្រ​ នៅ​ក្នុង​មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​ការចងចាំ​ដែលចាប់​ផ្តើម​ ចាប់ពី ថ្ងៃទី ១ ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៣នេះ។

ការចងចាំ​គឺជា​ មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ភាពយន្ត​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​អាស៊ី ហើយ​ដែល​បាន​ប្រារព្ធ​ធ្វើ ឡើង​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពីអ្នក​សិល្បៈ​ ភាពយន្ត​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ឲ្យងាក​មក​យក​ចិត្តទុកដាក់ចំពោះ​សក្តានុពល​ ផ្នែកវប្បធម៍​និង​សិល្បៈ​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា។

មហោស្រព​នេះ​ត្រូវ​បាន ​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​អង្គការ​ធំៗ​ដែល​ធ្វើ​ការងារ​ជាមួយ​វិស័យ​ភាពយន្តចំនួន​ ពីរគឺ មជ្ឈមណ្ឌល​បុប្ផាណា និង​មូលនិធិ Technicolor។

លោក គុជ ភារុន មន្ត្រី​ព័ត៌មាន ​នៃមហោ​ស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​អន្តរជាតិ បាន​ថ្លែង​ថា គោល​បំណង​សំខាន់​នៃ​មហោស្រព​នេះគឺ ការដាក់​បញ្ចាំង​ភាព​យន្ត​ល្បីៗ​នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ភាពយន្ត មក​ពី​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ជូន​ដល់​អ្នក​ទស្សនា។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ក៏​ដើម្បី​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ការជួប​ពិភាក្សា រវាង​អ្នកជំនាញ​ផ្នែកភាពយន្ត​រួមមាន​សិល្បករ សិស្ស និស្សិត​មកពី​ស្ថាប័ន​សាធារណៈ​ផងដែរ។

គោល​បំណង​សំខាន់​មួយទៀត​គឺពិភាក្សា​វិធីសាស្ត្រ​ដែលមាន សម្រាប់​ការអភិរក្ស​មរតក
ភាពយន្ត ចែក​រំលែក​បទពិសោធន៍ នៅ​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​បង្កើត​យុទ្ធសាស្ត្រ​ថ្មីៗ​និងជំរុញ​កិច្ចប្រឹងប្រែង រួមមួយ​ដើម្បី​សង្គ្រោះ​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​រួម​ហើយ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​បំផុត​ នោះ​គឺការដាក់​កេរមរតក ភាពយន្ត​ទាំងនោះ​ឲ្យពលរដ្ឋ​បាន​ទស្សនា។

លោក គុជ ភារុនបាន​បន្ថែម​ថា មហោ​ស្រពភាពយន្ត​នេះ​ទៀតសោត ក៏នឹង​ជួយ​ពលរដ្ឋ​ឲ្យ​ទទួល​បាន​​បទពិសោធថ្មី​ជាមួយ​នឹង​រូបភាព​លើផ្ទាំង​ សំពត់​សពិត​ប្រាកដ​ពីព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ពួកគេ​ពឹងផ្អែក​ទាំងស្រុង​ទៅលើ​ បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មី​ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​មហោស្រព​នេះ​ចង់​ឲ្យ​ពួកគេ​បានមើល​ឃើញ សោភណភាពមួយផ្សេង​ទៀត​ដែល​ខុសពី​សម័យកាល​នេះ។

(សំឡេង)

លោក គុជ ភារុន បាន​បន្ថែមថា​នៅក្នុង​កម្មវិធីសំខាន់ៗ​ទាំង៩​ថ្ងៃនៃការប្រារព្ធ​មហោស្រព​ បេតិក​ភណ្ឌភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​នេះ​រួម​មានការ បញ្ចាំង​ភាពយន្ត ការធ្វើសន្និសីទ​សារព័ត៌មាន និង​ការតាំងពិព័រណ៍​ជាដើម។

(សំឡេង)

បន្ថែម ​លើ​ប្រសាសន៍​របស់លោក គុជ ភារុន លោក ជា សុភាព អ្នកស្រាវ​ជ្រាវ​នៃមជ្ឈមណ្ឌល​បុប្ផាណា ​បានថ្លែងថា​មហោស្រពភាពយន្ត​នេះនឹងប្រមូលផ្តុំ​នូវខ្សែភាពយន្ត​លំដាប់លេខ១​ លើពិភពលោក ដូច្នេះហើយ​លោកសង្ឃឹមថា​ពលរដ្ឋ​ជាពិសេសយុវវ័យ​នឹងចូលរួមទស្សនា​ឲ្យបាន​ ច្រើនដើម្បី ស្វែង​យល់ពី​មូលហេតុ​ជោគជ័យ​នៃខ្សែ​ភាពយន្ត​ទាំងនោះ។ លោកជា សុភាពបានបញ្ជាក់ថា​ មហោស្រព​នេះមិនមែន​ជាការប្រកួតប្រជែង​ខ្សែភាពយន្ត​នោះទេ។

(សំឡេង)

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ​​របស់​មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌ​ភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​បានបញ្ជាក់​ថា ឆន្ទៈ នៃការបង្កើត​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏ពិសេសនេះ គឺដោយសារ​គេបានមើលឃើញ​ពីសារៈសំខាន់ នៃការថែរក្សា​ការចងចាំ និងការផ្តល់លទ្ធភាព​ឲ្យគ្រប់គ្នា​អាចទទួល​បាន​កេរមរតក​នេះ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ​បានបន្ថែមថា ភាពយន្ត​កំពុង​ទទួលរង​នូវការខូចខាត​និងបាត់បង់​គ្រប់​ទី​កន្លែង​នៅជុំវិញ​ ពិភពលោក។ ជាង៩០%​នៃភាពយន្ត​ដែល​ផលិត​នៅមុន​ឆ្នាំ១៩២៩​នៅជុំវិញ​ពិភព​លោក​ត្រូវបាត់បង់ ​អស់​ទៅ​ហើយ ហើយ​ភាពយន្ត​អាម៉េរិកកាំង​ដែលផលិត​នៅមុន​ឆ្នាំ១៩៥០ ចំនួន​ពាក់កណ្តាល​ក៏ត្រូវ​បាត់បង់​អស់ដូចគ្នា។ ដោយសារ​តែ​ភាពយន្ត​គឺជាផ្នែកមួយ​នៃការចងចាំ​នៃ ជាតិសាសន៍​និងមនុស្សជាតិ ដូច្នេះ​ហើយភាព​យន្តត្រូវ​តែទទួល​បាន​នូវការ​ថែទាំ​ឲ្យបាន​ល្អ គឺ​មាន​ន័យ​ថា ត្រូវតែ​ប្រមូល ស្វែង​រកភាពយន្ត​ទាំងនោះ​នៅកន្លែង​ដែលមាន​សុវត្ថិភាព។

លោក គុជ ភិរុន បានថ្លែងថា មហោស្រព​បេតិកភណ្ឌភាពយន្ត​អន្តរជាតិ​នេះ ធ្វើឡើង​ដើម្បី​អភិរក្ស ជាមួយគ្នា​នឹងការបើកឱកាស​ និងចែករំលែក​បេតិកភណ្ឌ​ភាពយន្ត​ដល់​ពលរដ្ឋ ឲ្យ​បានច្រើន​បំផុត​តាមដែលអាច​ធ្វើ​ទៅបាន។

លោក​បាន​បន្តថា មហោស្រព​នេះ​អាចដំណើរការ​ទៅបាន​ក៏ស្ថិត​ក្រោម​ការប្រឹងប្រែង​យ៉ាងខ្លាំង ពីព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។

(សំឡេង)

លោកគុជ ភិរុន​បានបន្ថែមថា​មហោស្រព​ខ្សែ​ភាពយន្ត​នេះ​នឹង​បើកទូលាយ​ដល់
សាធារណជន​ទូទៅ​ក្នុងគោល​បំណង​ឲ្យមាន​ការចូលរួម​របស់​សាធារណជន​ឲ្យបាន​ច្រើនជា
ពិសេស​យុវជន​ដើម្បី​ឲ្យយល់​ពីសារសំខាន់​នៃការ អភិរក្ស​កេរមរតក​ភាពយន្ត។

(សំឡេង)

មិត្ត ​អ្នកស្តាប់​ ដែលចង់​ចូលរួម​ទស្សនា ខ្សែ​ភាពយន្ត​ល្បីៗ​ទាំង៤០​លើពិភពលោក អាច​ទៅ​ទស្សនា​ដោយ​ផ្ទាល់​ដោយ​ឥតគិត​ថ្លៃនៅ​សាលមហោស្រព​ចតុមុខ ទៅ​តាម​កាលវិភាគ និង ម៉ោង​ពេល​ដែល​បាន​កំណត់​ក្នុងការចាក់​បញ្ចាំង​ខ្សែ​ភាពយន្ត​ទាំងនោះ។ សូមអរគុណ៕

Advertisements

តើ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​គឺ​ជា​អ្វី?

ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ វិទ្យុអាស៊ីសេរី
ដោយអ្នកស្រី កែវពេជ្រ មេត្តា
(រូបភាព៖ Internet)
2013-06-19
ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​ទទួល​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​ គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ដោយ​មាន​បណ្ដា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ជាង ១២០​ប្រទេស​មក​ចូល​រួម។

Angkor Wat Temple

តើ​ការ​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ជាតិ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា បាន​ទទួល​ផលប្រយោជន៍ ឬ​ចំណេញ​បាន​អ្វី​ខ្លះ ហើយ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​មាន​អត្ថន័យ​សារសំខាន់​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច​សម្រាប់​ មនុស្ស​ជាតិ?

Khmer dancers

អ្នក​សិក្សាស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌​បាន​បញ្ជាក់​ថា បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក គឺ​ជា​អ្វីៗ​ដែល​ជា​វត្ថុ​រូបិយ​និង​អរូបិយ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ ទាំង​វប្បធម៌​និង​ធម្មជាតិ។ ចំពោះ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​រូបិយ គឺ​ជា​សំណង់​ផ្សេងៗ ដូច​ជា​ប្រាសាទ​បុរាណ ឬ​វត្ត​អារាម ។ល។ រី​ឯ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​អរូបិយ​វិញ រួម​មាន​សិល្បៈ របាំ ផង​ទាំង​ឡាយ ដូចជា​របាំ​បុរាណ របាំ​អប្សរា ជាដើម។

សម្រាប់​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ គេ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា គឺ​ជា​របស់​មួយ​មាន​តម្លៃ​ខ្លាំង​ណាស់ មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន ពីព្រោះ​វត្ថុ​ទាំង​អស់​នោះ​គឺ​ជា​តំណាង​ឲ្យ​អត្តសញ្ញាណ ឬ​ជា​ដួង​ព្រលឹង​របស់​ជាតិ​សាសន៍​នីមួយៗ។

ចំណែក​ឯ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​វិញ ក៏​គេ​ចាត់​ទុក​ថា ជា​វត្ថុ​មួយ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​មាន​តម្លៃ​បំផុត​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន​ដែរ ពីព្រោះ​វត្ថុ​នេះ​គឺ​ជា​កេរមរតក​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​ជំនាន់​មុនៗ ដែល​បាន​កសាង​ទុក​មក​ជា​យូរ​អង្វែង។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​វប្បធម៌ និង​ជា​ប្រធាន​មូលនិធិ​កេរដំណែល​ខ្មែរ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​ក្នុង​ច្បាប់​ផ្នែក​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ដែល​គេ​អាច​ហៅ​ថា បេតិកភណ្ឌ​បាន គឺ​វត្ថុ​នោះ​មាន​អាយុ​ចាប់​ពី ៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ៖ «គឺ​បាន​ន័យ​ថា អ្វី​ដែល​សំខាន់​សំដៅ​ទៅ​លើ​រឿង​វប្បធម៌ អារ្យធម៌ ជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀម​ទម្លាប់ ប្រសាទ​បុរាណ​ស្អីៗ​ទាំង​អស់​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​យើង​ដែល​បន្សល់​ទុក​តាំង​ ពី​សម័យ​មុន​រហូត​មក​ដល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន ហើយ​ដែល​តម្លៃ​ដែល​គេ​ឲ្យ​ទៅ​លើ​បេតិកភណ្ឌ​ហ្នឹង គឺ​គេ​ឲ្យ​តម្លៃ​ដោយសារ​ទៅ​លើ​អាយុកាល ដោយសារ​ទៅ​លើ​ភាព​ចំណាស់ ដោយសារ​ទៅ​លើ​តម្លៃ​មាន​តែ​មួយ​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃ​បាន ដែល​មនុស្ស​ពី​ជំនាន់​ដើម​ហ្នឹង​គឺ​លោក​ខំ​ប្រឹង​ថែ​រក្សា​ទុក​ឲ្យ​កូន​ចៅ​ ជំនាន់​ក្រោយ»

shadow-puppet-performance_720x295

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា សម្បត្តិ​វប្បធម៌ ឬ​បេតិកភណ្ឌ​ទាំង​អម្បាលមាណ​នោះ​មាន​សារសំខាន់ ទើប​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​បណ្ដា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង បាន​ប្រឹងប្រែង​ការពារ និង​រក្សា​ទុក​ឲ្យ​បាន​គង់វង្ស​សម្រាប់​ជាតិ​សាសន៍​តៗ​ជំនាន់ ឬ​សម្រាប់​មនុស្ស​ជាតិ​ត​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ។ តួ​យ៉ាង​ដូច​ជា​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​កន្លង​មក​នេះ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ គេ​ឃើញ​មាន​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​លើក​ទី​ ៣៧ ស្ដី​អំពី «ការ​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ»។

ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ជ្រើសរើស​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន ឬ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ដើម្បី​រៀបចំ​សម័យ​ប្រជុំ​ដែល​មាន​រយៈពេល ១២​ថ្ងៃ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​មិថុនា និង​មាន​មនុស្ស​ជាង ១.០០០​នាក់ មក​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ចំនួន ១២១​ប្រទេស​មក​ចូល​រួម។ ប្រទេស​ទាំង​អស់​នោះ គឺ​ជា​សមាជិក​នៃ​អនុសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៧២ ស្ដីពី «ការ​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ» នៃ​អង្គការ​អប់រំ វប្បធម៌ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៃ​សហប្រជាជាតិ ឬ​ហៅ​កាត់​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ថា យូណេស្កូ (UNESCO)។

ទាក់ទង​នឹង​សម្បត្តិ​វប្បធម៌ ឬ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ចំពោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌ ឬ​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ចំនួន ៤ ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក គឺ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ របាំ​បុរាណ ឬ របាំ​ព្រះរាជទ្រព្យ និង​ល្ខោន​ស្បែក​ធំ។

នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​លើក​ទី​៣៧ ស្ដី​អំពី «ការ​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ» បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា កម្ពុជា​ក៏​បាន​គ្រោង​នឹង​ដាក់​ប្រាសាទ​បុរាណ​ខ្មែរ​ចំនួន ២ ទៀត គឺ​ប្រាសាទ​កោះកេរ និង​ប្រាសាទ​សំបូរព្រៃគុហ៍។ ប្រការ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា មាន​គំនិត​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ជាតិ​ទៅ​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ពីព្រោះ​បាន​យល់​ថា នឹង​បាន​ផ្ដល់​ផល​ចំណេញ​ច្រើន។

លោក​បណ្ឌិត ស៊ុំ ឈុំប៊ុន អនុ​ប្រធាន​រាជបណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា។ លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ផល​ចំណេញ​នោះ គឺ​កម្ពុជា​អាច​មាន​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ និង​បាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ពី​អន្តរជាតិ ថា​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​សម្បត្តិ​វប្បធម៌ អារ្យធម៌​ដ៏​រុង​រឿង​ដែល​មាន​អាយុកាល​ដ៏​ចំណាស់​យូរ​លង់​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​ ពិភពលោក៖ «ហើយ​ទី​២​ទៀត បើ​កាល​ណា​យើង​ចូល​ទៅ​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​ពិភពលោក​ហើយ គឺ​អន្តរជាតិ​គេ​ការពារ។ គេ​មិន​ត្រឹមតែ​ការពារ​ទេ គឺ​ថា គេ​រក​ថវិកា​មក​ជួសជុល​ទៀត។ ឧទាហរណ៍ ប្រាសាទ​ពីរ៉ាមីត ដែល​ល្បីល្បាញ​កសាង​តាំង​ពី ៤០០​ឆ្នាំ​មុន​ដោយ​ស្ដេច​ប៉ារ៉ាអុង នៃ​ប្រទេស​អេហ្សីប។ គេ​បាន​និយាយ​ថា បើ​មិន​បាន​បញ្ចូល​ទៅ​ជា​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ទេ គឺ​ពេល​ហ្នឹង​ប្រហែល​ជា​ទន្លេ​និល បាន​វ៉ៃ​ផ្ដាច់​ធ្វើ​ឲ្យ​រលំ​ហើយ​អា​ពីរ៉ាមីត​ហ្នឹង។ ប៉ុន្តែ​ដល់​បញ្ចូល​អ៊ីចឹង​ទៅ គេ​ការពារ​បាន គេ​បញ្ចៀស​ទឹក​ទន្លេ​នីល កុំ​ឲ្យ​វា​ខូច​ខាត»

លោក​បន្ត​ថា៖ «ឧទាហរណ៍​មួយ​ទៀត ដូច​ករណី​ព្រះវិហារ​យើង បន្តិច​ទៀត​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​ហ្នឹង ខាង​យូណេស្កូ គេ​ដាក់​ជំនាញ​ការ​គេ​ដើម្បី​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើ​ការ​ជួសជុល និង​ធ្វើ​ការ​អភិរក្ស​ហើយ។ អ៊ីចឹង​អ្នក​ដែល​ប៉ង​កម្ទេច ប្រល័យ​ឲ្យ​ខ្ទេចខ្ទី​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ចូល​ទៅ​ជា​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ ពិភពលោក​ហើយ ​ គឺ​នឹង​ត្រូវ​គេ​ថ្កោលទោស​ហើយ»

preah-vihear-700x325

លោក​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ចំពោះ​ការ​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​របស់​ប្រទេស​ឯ​ណា​នីមួយ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​ បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក នៅ​ក្នុង​គោលការណ៍​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក គឺ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​អាច​បញ្ចូល​បាន​តែម្ដង​សម្រាប់​ប្រទេស​១។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​លើក​ទី ​៣៧ នៅ​ភ្នំពេញ អ្នកស្រី ចៅ ស៊ុនកិរិយា បាន​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ដឹង​ពី​គោលការណ៍​នៃ​ការ​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​របស់​ ប្រទេស​នីមួយៗ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ថា ប្រទេស​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ត្រូវ​មាន​ឯកសារ​គ្រប់គ្រាន់​បញ្ជាក់​ពី​សម្បត្តិ​ វប្បធម៌ ឬ​សម្បត្តិ​ធម្មជាតិ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់។

អ្នកស្រី ចៅ ស៊ុនកិរិយា៖ «មាន​ទាំង​ផែនទី។ ឥឡូវ​គេ​ទាមទារ​ទាំង​អា​ប្លង់​គ្រប់គ្រង​ទៀត ពីព្រោះ​គេ​ថា មិន​មែន​យើង​ចុះ​បញ្ជី​ហើយ គឺ​យើង​មិន​មែន​ចោល​អ៊ីចឹង​ទេ គឺ​យើង​ត្រូវ​មាន​ប្លង់​គ្រប់គ្រង​ឲ្យ​គេ​តាម​ដាន​ថា យើង​គ្រប់គ្រង​របៀប​ម៉េច ហើយ​គឺ​មុន​នឹង​យក​មក​កន្លែង​បេក្ខភាព​ហ្នឹង គឺ​ឯកសារ​អស់​ហ្នឹង គឺ​មាន​ការ​វាយ​តម្លៃ​ពី​អ្នក​ជំនាញ។ ដែល​គេ​ថា ធម្មជាតិ គឺ​អ្នក​ជំនាញ​ធម្មជាតិ បើ​ខាង​វប្បធម៌ គឺ​អ្នក​ជំនាញ​វប្បធម៌។ ដល់​អ៊ីចឹង​មួយ​ឆ្នាំៗ គេ​អត់​ធ្វើ​ច្រើន​ទេ ដោយសារ​វា​ជជែក​គ្នា​យូរ​ដែរ ជជែក​ជាមួយ​អ្នក​ជំនាញ ជជែក​ជាមួយ​ភាគី​រដ្ឋ​ភាគី​ហ្នឹង»

លោក​បណ្ឌិត​អនុ​ប្រធាន​រាជ​បណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា បាន​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា ចំពោះ​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ នេះ គឺ​មិន​អាច​មាន​សិទ្ធិ​ចុះ​ឈ្មោះ​បញ្ចូល​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​របស់​ខ្លួន​ បន្ថែម​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​បាន​ទេ ពីព្រោះ​កម្ពុជា បាន​ទទួល​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​រៀប​ចំ​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​ បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​លើក​ទី​៣៧ ពោល​គឺ​មាន​ន័យ​ថា ក្នុង​ឱកាស​នេះ​កម្ពុជា គឺ​ជា​អ្នក​មាន​ភារកិច្ច​ជួយ​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​មក​ចុះ​ឈ្មោះ​បញ្ចូល ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​របស់​គេ​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក ដើម្បី​រក្សា​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​មនុស្ស​ជាតិ។

នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ដែល​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​របស់​ គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​នៅ​ភ្នំពេញ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​សម្បត្តិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​សរុប​ចំនួន ៩៦២៕

កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ថ្ងៃ​ទី​២

ដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរី

(រូបភាព៖ អ៊ីនធឺណែត)
cérémonie d’ouverture
នៅ​ពេល​នេះ គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​កំពុង​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧ របស់​ខ្លួន នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ។ កិច្ច​ប្រជុំ​ដែល​មាន​រយៈ​ពេល ១២ ថ្ងៃ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៦ ដល់​ថ្ងៃ​ទី ២៧ ខែ​មិថុនា សមាជិក​ប្រទេស​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​គណៈកម្មាធិការ​បោះ​ឆ្នោត​ឱ្យ​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន។ មន្ត្រី​កម្ពុជា វាយ​តម្លៃ​ជំហាន​ដំបូង​ថា បាន​ជោគជ័យ​ដោយសារ​អ្នក​ចូលរួម​មាន​ចំនួន​ច្រើន។
ដោយ ឡេង ម៉ាលី
2013-06-17
 968933_10101543190056560_994011148_n

កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក លើក​ទី​៣៧ ដែល​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO) ហើយ​កម្ពុជា​ធ្វើ​ម្ចាស់​ផ្ទះ បាន​ឈាន​ចូល​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​ពីរ​ហើយ បន្ទាប់​ពី​បាន​ស្វាគមន៍ និង​ប្រកាស​បើក​ដោយ​ប្រធាន​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ គឺ​លោក សុខ អាន និង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាល​ពី​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ទី​១៦ មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣។

ប៉ុន្តែ​កិច្ច​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្ដើម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ មិថុនា នេះ​ទេ ហើយ​អង្គ​ប្រជុំ​បាន​ពិភាក្សា​ជា​សំខាន់ គឺ​ផ្ដោត​លើ​សារសំខាន់​នៃ​បេតិកភណ្ឌ​ការ​ការពារ ការ​ថែរក្សា​បេតិកភណ្ឌ និង​បញ្ហា​ថវិកា​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ការងារ​ការពារ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ចិរភាព​នៃ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក។

ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លើក​ទី​៣៧ គឺ​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន មាន​ប្រសាសន៍​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​ នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី​១៧ មិថុនា ដោយ​វាយ​តម្លៃ​នៅ​ថ្ងៃ​ប្រជុំ​ពេញអង្គ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៧ មិថុនា ថា បើ​ប្រៀបធៀប​ចំនួន​សមាជិក​ចូលរួម​កាល​ពី​លើក​មុនៗ និង​ចំនួន​ពេល​នេះ គឺ​ជា​ជោគជ័យ​ជំហាន​ដំបូង​ដែល​កម្ពុជា ទទួល​បាន។

KHM Cambodia Sok An Deputy PM Cambodia opens World Heritage 37 meeting_Sovannara

​លោក សុខ អាន ថ្លែង​ថា រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មាន​ប្រទេស​ចំនួន ១២៨ ដែល​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ ហើយ​មក​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​មាន​សមាជិក​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​រហូត​ចំនួន ១.៤៦៥​នាក់។

លោក​បន្ត​ថា ចំនួន​នេះ​នឹង​កើន​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ត​បន្ទាប់ ដោយសារ​សមាជិក​ប្រទេស​ខ្លះ​ទើប​នឹង​មក​ដល់។ ដោយ​ឡែក​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​មាន​ចំនួន ៥៦៧​នាក់។

អគ្គនាយក​អង្គការ​យូណេស្កូ អ៊ីរីណា បូកូវ៉ា (Irina Bokova) មាន​ប្រសាសន៍​តាម​រយៈ​អ្នក​បកប្រែ​ថា កិច្ច​ប្រជុំ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក ដែល​មាន​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ចំនួន ១២១ ប្រទេស មាន​សារសំខាន់ និង​បាន​ពិភាក្សា​​ផ្លាស់​ប្ដូរ​យោបល់​គ្នា​អំពី​សារសំខាន់​នៃ​បេតិកភណ្ឌ និង​ការ​ការពារ​ទាំង​បេតិកភណ្ឌ និង​ធម្មជាតិ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក លើក​ទី​៣៧ គឺ​អ្នកស្រី ចៅ ស៊ុនកិរិយា មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា បញ្ហា​ថវិកា​ដែល​អង្គ​ប្រជុំ​បាន​ជជែក​ពិភាក្សា គឺ​ជា​ថវិកា​សម្រាប់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ទាំង​មូល គឺ​មិន​មែន​សម្រាប់​គម្រោង​ប្រទេស​ណា​មួយ​ដាច់​ដោយ​ឡែកៗ​ទេ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក អ្នកស្រី ចៅ ស៊ុនកិរិយា បញ្ជាក់​ថា កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧ គឺ​ជា​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិភាក្សា ដើម្បី​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​តាម​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ ឆ្នាំ​១៩៧២ ស្ដីពី​ការ​ការពារ​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ។ ប្រទេស​កម្ពុជា មក​ដល់​ពេល​នេះ បាន​ដាក់​បេតិកភណ្ឌ​របស់​ខ្លួន​ចំនួន ៤ ហើយ គឺ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ អង្គរវត្ត របាំ​ព្រះរាជទ្រព្យ និង​ល្ខោន​ស្បែក​ធំ។ នៅ​ពេល​ខាង​មុខ កម្ពុជា​គ្រោង​ដាក់​ប្រាសាទ​ចំនួន ២​ទៀត ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក គឺ​ប្រាសាទ​កោះកែ និង​ប្រាសាទ​សម្បូរ​ព្រៃ​គុក។

CAMBODIA-PHNOM PENH-WORLD HERITAGE COMMITTEE

កិច្ច​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក លើក​ទី​៣៧ រយៈ​ពេល ១១ ថ្ងៃ គឺ​មាន​អ្នក​សារព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន​តូច​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចូល​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​ខាង​ក្នុង​បន្ទប់​ប្រជុំ។ ទោះ​ជា​បែប​នេះ​ក្ដី អ្នក​រៀបចំ​កម្មវិធី​បាន​រៀបចំ​ប្រព័ន្ធ​បញ្ជូន​សំឡេង និង​រូបភាព​វីដេអូ មក​ខាង​ក្រៅ និង​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត ដើម្បី​ឱ្យ​សាធារណជន​អាច​តាម​ដាន​កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​បាន៕

កម្ពុជា​​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភពលោក

ដកស្រង់ពីវិទ្យុអូស្ត្រាលី
ដាក់បញ្ចូលថ្ងៃ 15 June 2013, 16:33 AEST

ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ស្អែក​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី ២៧ ខែ​មិថុនា ខែ​នេះ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧​ នៃគណៈ​កម្មាធិការ​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភព​លោក (World Heritage Conference) ​ដោយ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​ភ្ញៀវ​អន្តរ​ ជាតិ​ប្រមាណ​១៣០០​នាក់ ​មក​ពី​១២០ ប្រទេស​ជុំវិញ​ពិភពលោក។

Angkor Wat Temple

ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ​ជា​សម្បត្ដិ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ (Credit: ABC)
សំឡេង៖ កម្ពុជា​​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​លើក​ទី​៣៧​នៃ WHC
(Credit: ABC)

គណៈ​ប្រតិ​ភូ​ប្រមាណ​១៣០០​នាក់​មក​ពី​ប្រទេស​ចំនួន​ជាង​១២០​ប្រទេស ដែល​ជា​សមាជិក​អនុ​សញ្ញា​ ឆ្នាំ​១៩៧២ ស្ដី​ពី​ការ​ការ​ពារ​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភព​លោក​វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ​នៃ​អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO) នឹង​ចូល​រួម​ក្នុង​ព្រឹត្ដិការណ៍​ជា​សកល​នេះ។

កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​មួយ​ ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​៤​នៅ​អាស៊ី​ដែល​មាន​ឱកាស​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន និង​ ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​រៀប​ចំ​សម័យ​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​លើក​ទី​៣៧ នៃ​គណៈ​កម្មាធិការ​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភពលោក ដែល​នឹង​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​ ពី​ថ្ងៃ​ទី១៦ ដល់​ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣។ ពីធី​បើក​នឹង​ប្រារឰ​ធ្វើ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ នឹង​ចាប់​ផ្តើម​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ស្អែក​ទី ១៦​ខែមិថុនា នៅ​វិមាន​សន្តិភាព​ភ្នំពេញ។

នេះ​ជា​កិច្ច​ប្រជុំ​ដ៏​មាន​តម្លៃ​បំផុត​ សម្រាប់​កម្ពុជា​ដើម្បី​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ជា​ច្រើន​ទាំង​ផ្នែក​វប្បធម៌, ព័ត៌មាន, ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ជា​ពិសេស គឺ​ការ​អភិរក្ស និង​អភិវឌ្ឍន៍​សម្បត្តិ​បេតិក​ភណ្ឌ​ជាតិ

តាម​កម្ម​វិធី​ដែល​ចេញ​ផ្សាយ ​ដោយ​ទី​ស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​កិច្ច​ប្រជុំ​ចំនួន​ ពីរ​សប្តាហ៍​នេះ​នឹង​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​ធ្វើ​អត្ដ​សញ្ញាណ​សម្បត្ដិ​វប្បធម៌ និង​ធម្មជាតិ​ដែល​មាន​តម្លៃ​ជា​សាកល និង​មិន​អាច​កាត់​ ថ្លៃ​បាន​ដោយ​ផ្អែក​លើ​សំណើ​របស់​រដ្ឋ​ភាគី ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការ​ការពារ​, អនុលោម​តាម​អនុ​សញ្ញា​ និង​ដើម្បី​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិក​ភ័ណ្ឌ​ពិភពលោក។

កិច្ចប្រជុំក៏ ​នឹង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ស្ថាន​ភាព​អភិរក្ស​នៃ​សម្បត្ដិ​វប្បធម៌​ដែល​បាន​ចុះ​ បញ្ជី​ជា​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ដោយ​សហការ​ជា​មួយ​រដ្ឋ​ភាគី និង​សម្រេច​ថា​តើ​មាន​សម្បត្ដិ​វប្បធម៌​ណា​ដែល​ត្រូវ​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិក ​ភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​គ្រោះ​ថ្នាក់ ឬ​ដក​ចេញ​ពី​បញ្ជី​នេះ ព្រម​ទាំង​សម្រេច​ថា​តើ​ សម្បត្ដិ​វប្បធម៌​ណា​មួយ​ដែល​ត្រូវ​លុប​ចេញ​ពី​បញ្ជី​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភព​លោក។

ជា ​មួយ​គ្នា​នេះ​ក៏​នឹង​ពិនិត្យ​មើល​ផង​ដែរ​លើ​សំណើ​សុំ​ជំនួយ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ អន្ដរ​ជាតិ​ដែល​គាំទ្រ​ថវិកា​ដោយ​មូល​និធិ​បេតិ​កភណ្ឌ​ពិភព​លោក។

លោកបណ្ឌិត ចិន្ត ចាន់​រតនា ប្រធាន​មូល​និធិកេរ​ដំណែល​ខ្មែរ​បាន​ថ្លែង​ថា កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​សម្បត្តិ​ បេតិក​ភណ្ឌ​លើ​ពិភព​លោក​ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ ចាន់​រតនា)

បេតិកភណ្ឌ ​ពិភព​លោក​គឺ​ជា​ការ​កំណត់​ទី​កន្លែង​នៅ​លើ​ផែន​ដី​ដែល​មាន​តម្លៃ​ជា​សកល​ ចំពោះ​មនុស្ស​ជាតិ​ហេតុ​ដូច្នេះ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិក​ភណ្ឌ​ពិភព ​លោក​ដែល​ត្រូវ​ការ​ពារ​សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ។ ទី​កន្លែង​ចម្រុះ និង​ពិសេសៗ​ដូច​ជា ពី​រ៉ាមីត​របស់​ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប, កោះ Gal Pagos នៅ​អេក្វាឌ័រ, Acropolis នៅ​ក្រិក ឬ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​នៅ​កម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​ទី​កន្លែង​ធម្មជាតិ និង​មរតក​វប្បធម៌​ចំនួន​៩៦២ ដែល​បាន​ចុះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​រួច​ហើយ។

បេតិកភណ្ឌ​ ដែល​បាន​ចុះ​បញ្ជី​រួច​ហើយ​តែង​ត្រូវ​ទទួល​បាន​នូវ​ការ​ការពារ និង​អត្ថ​ប្រយោជន៍​ជា​ច្រើន។ ការ​ចុះ​បញ្ជី​បេតិក​ភណ្ឌ​ផ្តល់​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​លក្ខណៈ​ជាតិ និង​អន្តរ​ជាតិ​សម្រាប់​តំបន់ ឬ​ទី​តាំង​ ឬ​រតន​សម្បត្តិ​ទាំង​នោះ។ ការ​ចុះ​បញ្ជី​អាច​បង្កើត​មោទន​ភាព​ជាតិ នេះ​ជា​មូល​ហេតុ​ដែល​ត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់ និង​ការ​ពារ​តម្លៃ​របស់​វា។ លោក​បណ្ឌិត ចិន្ត ចាន់​រតនា បាន​ថ្លែង​ថា​ដោយ​ឡែក​កម្ពុជា​សម្បត្តិ​បេតិក​ភណ្ឌ​ដែល​បាន​ចុះ​បញ្ជី​រួច​ ហើយ គឺ​មាន​ទាំង​បេតិកភណ្ឌ​រូបិយ និងអរូបិយ។

(សំឡេងលោក​ ចិន្ដ ចាន់​រតនា)

នៅមុនប៉ុន្មានថ្ងៃ ​នៃ​ការ​ចាប់​ផ្តើម​កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ សហរដ្ឋអាម៉េរិក​បាន​ធ្វើ​ការ​ប្រគល់​ជា​ផ្លូវ​ការ​នូវ​រូប​បដិមា​បនទវៈ ទាំង​២ (ដែល​ទំនង​មាន​ឈ្មោះ​ថា សហ​ទេព និង​នកុល) ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​រំលេច​របៀប​ជា​សិល្បៈ​នៃ​ជ័យ​ជម្នះ​របស់​ចក្រ​ភព ​ខ្មែរ​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី ១០ របស់​ខ្លួន​នៃ​រាជ​ធានី​កោះ​កេរ។

រូបបដិមា​ ទាំង​នោះ គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​និមិត្ត​រូប​រំលេច​ឡើង​នូវ​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​ភីម (ជា​បង​ប្អូន​បន​ទវៈ​ម្នាក់​ទៀត) និង​រូប​បដិមា ទុរ្យោធនៈ (ជា​ជី​ដូន​មួយ​របស់​គាត់ និង​ជា​មេដឹក​នាំ​គូ​ប្រយុទ្ធ​ត្រកូល​កុរុ)។ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​និទាន​ដ៏​ល្បី​រន្ទឺ​កើត​ចេញ​ពី​ប្រភព​រឿង ​ព្រេង Mahabharata ដែល​ការ​ប្រយុទ្ធ​នេះ​មាន​សាក្សី ៧​នាក់​រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​ព្រះ​គ្រឹស្នា និង​បនទវៈ។

រចនាបទ​ប្រាសាទ​ កោះ​កេរ ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ជា​រចនា​បថ​ចម្លាក់​ខ្មែរ​ដ៏​ល្បី​ល្បាញ​បំផុត​ ដោយ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​លក្ខណៈ​ពិសេស​នៃ​ចលនា​នៅ​ជុំវិញ​រូប​ចម្លាក់​បង្ហាញ​នូវ ​កាយ​វិការ​សម្តែង​ល្ខោន។

នៅ​ទី​នោះ​ក៏​មាន​រូប​ចម្លាក់ ៩​អង្គ​ដោយ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​កាយ​វិការ​ឈរ​ទ្រឹង​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង ១​ពាន់​ឆ្នាំ​រហូត​ដល់​ពេល​ដែល​រូប​បដិមា​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​បំបែក​ ចេញ​ពី​ជើង​ទម្រ​នៅ​ដើម​ឆ្នាំ ១៩៧០ នៅ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​ ហើយ​រូប​បដិមា​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ឆ្លង​ដែន​ដោយ​ខុស​ច្បាប់ និង​ដាក់​លក់​នៅ​ទីផ្សារ​សិល្បៈ​អន្តរជាតិ។

នៅអំឡុងពាក់កណ្តាល​ទសវត្ស ​១៩៧០ រូប​បដិមា​៧​អង្គ ក្នុង​ចំណោម​រូប​បដិមា​ទាំង ៩​អង្គ​នេះ ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ដេញ​ថ្លៃ ឬ​នៅ​ក្នុង​សារ​មន្ទីរ​ផ្សេងៗ និង​ជា​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឯក​ជន​ជុំវិញ​ពិភព​លោក។

នៅខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣ បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​បញ្ហា​ពាក់​ព័ន្ធ​ប្រវត្តិ​ សាស្ត្រ, វប្បធម៌ និង​ផ្លូវ​ សារ​មន្ទីរ Metropolitan នៅ​ទី​ក្រុង New York បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រគល់​មក​ឱ្យ​ប្រទេស​ដើម​វិញ​នូវ​រូប​បដិមា​បនទវៈ ២​អង្គ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្តល់​ទៅ​កាន់​សារ​មន្ទីរ​នោះ​ចន្លោះ​ពី​ឆ្នាំ ១៩៨៧ ដល់​ឆ្នាំ ១៩៩២។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ​ ចាន់​រតនា)

រូបបដិមា​ ទាំង​ពីរ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​យក​ទៅ​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​នៅ​វិមាន​សន្តិភាព​សម្រាប់​ កិច្ច​ប្រជុំ​បេតិក​ភណ្ឌ​ លើក​ទី​៣៧ ដែល​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​ថ្ងៃ​ស្អែក​នេះ។ ប្រិយ​មិត្ត​អ្នក​ស្តាប់​ដែល​ចង់​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ និង​ពិនិត្យ​ដោយ​ផ្ទាល់​នូវ​រូប​បដិមា​ទាំង​ពីរ​នេះ​អាច​ទៅ​ទស្សនា​នៅ​សារ​ មន្ទីរ​ជាតិ ក្រោយ​ថ្ងៃ​ទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣៕

រូប​ចម្លាក់​បុរាណ​ខ្មែរ​បញ្ជូន​ពី​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​នឹង​មក​ដល់​ស្រុក​ខ្មែរ​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ

dp212330
ដកស្រង់ពីវិទ្យុអូស្ត្រាលី ABC
ដាក់បញ្ចូលថ្ងៃ 11 June 2013, 17:04 AEST

​រូប​ចម្លាក់​បុរាណ​​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ មាតុភូមិ​និវត្តន៍​មក​​ពី​សហរដ្ឋ​ អាម៉េរិក​វិញ​តាម​យន្តហោះ ហើយ​មាន​ការ​រំពឹង​ថា​​នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​មកដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​ អង្គារ​នេះ។

សារមន្ទីរ​លិល្បៈ​ក្រុង​ញូវ​យ៉ក​បាន​សម្រច​​ប្រគល់​រូប​ចម្លាក់​ ចំនួន​ពីរ​ជា​បដិមា​ទេវរូប ដែល​បាន​គេ​លួច​ពី​ប្រាសាទ​កោះ​កេរ​កាលពី​ដើម​ទសវត្ស​១៩៧០​នោះ​ឲ្យ​មក​ ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ​ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​ទាម​ទារ​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល​ខ្មែរ ​និង​ការ​ចរចា​គ្នា​អស់​ពេល​មួយ​រយៈ​​ជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក។

លោក ប្រាក់​ សុវណ្ណារ៉ា ជា​អគ្គនាយក​រង​នៃ​នាយក​ដ្ឋាន​បេតិកភណ្ឌ​របស់​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ មាន​ប្រសាសន៍​បា្រប់ Radio Australia ​នៅ​ព្រឹក​មិញ​នេះ​ថា​រូប​ចម្លាក់សតវត្សរ៍​ទី១០​ទាំង​នេះ​នឹង​ត្រូវ​មក​ អាកាសយដ្ឋាន​អន្តរជាតិភ្នំពេញ​នៅ​វេលា​ម៉ោង​៥​ និង​៣០​នាទី​ ល្ងាច​ថ្ងៃ​អង្គារ​ទី​១១​ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣​នេះ។

លោក​បណ្ឌិត ចិន្ដ​ ច័ន្ទ​រតនា ប្រធាន​មូលនិធិ​កេរ​តំណែល​ខ្មែរ​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ និង​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​បុរាណ​វិទ្យា និង​ប្រវត្ដិ​សិល្បៈ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​សម្ដែង​នូ​វការ​រំភើប ​ចិត្ត​រីក​រាយ​ និង​ស្វាគមន៍​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​មាតុភូមិនិវត្តន៍​នៃ​វត្ថុ​បុរាណ​ទាំង​នេះ។

Western gopura of Prasat Chen

លោក ​បាន​ប្រាប់​ Radio Australia ថា​រូប​ចម្លាក់​ទាំង​ពីរ​នឹង​ត្រូវ​​នាំ​ចូល​សារ​មន្ទីរ​ជាតិ​ក្រុង​ភ្នំពេញ ​ដើម្បី​តភ្ជាប់​នឹង​ជើង​ទម្រ​ដើម​ ដែល​យក​​ពី​ប្រាសាទ​កោះ​កេរ រួច​ហើយ​នឹង​រៀប​ចំ​ដាក់​តាំង​នៅ​ក្នុង​អង្គ​ប្រជុំ​កំពូល​របស់​​ គណៈកម្មាធិការ​បេតិភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦​ដល់​ ថ្ងៃ​២៧ ​ខែ​មិថុនា​នេះ​នៅ​កម្ពុជា។

បើ​តាម​របាយការណ៍​ដែល​វិទ្យុ​អូស្រ្ដាលី​ ទទួល​បាន​ រូប​ចម្លាក់​ទាំងពីរ​នេះ​បាន​ត្រូវ​គេ​តាំង​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរ​សិល្បៈ​ ក្រុង​ញូវយ៉ក​​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៤៕

02statue-popup

Int’l youth conference on world heritage opens in Cambodian cultural city

From Xinhua

SIEM REAP, Cambodia, June 9 (Xinhua) — The World Heritage Youth Forum opened here Sunday, aiming to raise awareness of heritage protection among youth and to underscore youth’s role in conservation and protection of national and world heritage, according to the organizer.

The one-week event, under the theme “Living Heritage: Temple, Environment and People”, brought together youths from 16 countries, said a joint statement from the Union of Youth Federations of Cambodia, Cambodian National Commission for UNESCO, and the Apsara Authority.

“The participants will have an opportunity to present their own national heritage to the forum and discuss with experts as well as visit various sites at Angkor Archeological Park, a world heritage site in Cambodia,” it said.

The forum would highlight the symbiosis relationship between temple, environment and the surrounding community, it said, adding that it would also be a platform for experience sharing, recognition and appreciation of cultural diversity whereby universal value of the world heritage is observed.

The event was held in the framework of the 37th Session of the World Heritage Committee to be hosted and chaired by Cambodian government in Phnom Penh and Siem Reap province from June 16-27.

Addressing the opening ceremony of the forum, Secretary General of Cambodian National Commission for UNESCO Tan Theany said the forum would be of great interest to make participants aware of their responsibilities in the preparation of conservation and protection of national and world heritage in the future.

Bun Narith, director general of Apsara Authority, which protects and manages Angkor Archeological Park, said participants would learn about the management of the Angkor site, a representative site where Temple, Environment and People coexist harmoniously.

At the end of the forum, the youth delegates would issue a Youth Declaration and present it to all delegates of the 37th Session of the World Heritage Committee at the opening ceremony on June 16 in Phnom Penh.

%d bloggers like this: