រចនា​សម្ព័ន្ធ​សង្គម​ខ្មែរ​នៅ​រាជ​ធានី​កោះ​កែរ​ក្នុង​រជ្ជ​កាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤

រចនា​សម្ព័ន្ធ​សង្គម​ខ្មែរ​នៅ​រាជ​ធានី​កោះ​កែរ​ក្នុង​រជ្ជ​កាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤

Khmer society at Koh Ker during the reign of Jayavarman IV.
(From ABC Radio Australia)

ដាក់បញ្ចូលថ្ងៃ 26 July 2012, 16:34 AEST

(Radio Australia): កាល​ពី​សប្ដាហ៍​មុន ប្រិយ​មិត្ដ​បាន​ស្ដាប់​ការ​ពន្យល់​ត្រួស​ៗ​ខ្លះ​ហើយ​អំពី​ប្រាសាទ​ចិន និង​ប្រាសាទ​កោះ​កែរ​។ ប៉ុន្ដែ​នៅ​ក្នុង​ការ​ពិភាក្សា​នោះ​យើង​បាន​លោត​ពី​សំណួរ​មួយ​ទៅ​សំណួរ​មួយ ពី​ចំណុច​មួយ​ទៅ​ចំណុច​មួយ​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ផ្ដោត​សំខាន់​ទៅ​លើ​ប្រធាន​បទ​ ណា​មួយ។

Prasat Chen and Koh Ker in Preah Vihear Province of Cambodia

រូប ​ថត​នៃ​ប្រាសាទ​ចិន និង​កោះ​កែរ​​រួម​ទាំង​រូប​ចម្លាក់​បុរាណ​ពី​សម័យ​នោះ​ផ្ដល់​ឲ្យ​ដោយ​លោក​ បណ្ឌិត​ ចិន្ដ​ ច័ន្ទ​រតនា​ (Credit: ABC Licensed)
សំឡេង៖ សង្គម​ខ្មែរ​នា​សម័យ​​រជ្ជ​កាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤
(Credit: ABC)

ប៉ុន្ដែ​នៅ​ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ កម្ម​វិធី​យើង​នឹង​ផ្ដោត​តែ​ទៅ​លើ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​សង្គម​ខ្មែរ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​កោះ​កែរ​ក្នុង​រជ្ជ​កាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤។ យើង​នឹង​ពិនិត្យ​មើល​ទៅ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច, សង្គម​កិច្ច, កសិកម្ម, ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់, ការ​រៀប​ចំ​ស្ថាប័ន​គ្រប់​គ្រង, ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ, វប្បធម៌​ និង​រូបិយវត្ថុ​។ នៅ​សប្ដាហ៍​បន្ដ​បន្ទាប់​យើង​នឹង​ពិភាក្សា​អំពី​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដូច​ជា​ វិស័យ​សិល្បៈ និង​សាសនា និង​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​នានា​កាល​ពី​ជំនាន់​នោះ។

លោក ​បណ្ឌិត​​ ចិន្ដ ច័ន្ទ​រតនា​ បណ្ឌិត​ផ្នែក​បុរាណ​វិទ្យា​ និង​ប្រវត្ដិ​សិល្បៈ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​​ផ្ដល់​ការ​​ពន្យល់​​ថា ស្នា​ព្រហស្ថ​សំខាន់ៗ​របស់​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤ ដែល​បាន​បន្សល់​ទុក​​​មាន​​សំខាន់​ៗ​គឺ ប្រាសាទ​ធំ (សម្រាប់​បូជា​អាទិទេព​), ប្រាសាទ​ប្រាង្គ និង​រហាល (​បារាយ​) សម្រាប់​ប្រព័ន្ធ​ធារា​សាស្រ្ដ​ និង​ប្រាសាទ​ជាង​៦០​ទៀត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​កោះ​កែរ។

ចំណែក​ឯ​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​វិញ​ គឺ​ត្រូវ​​បន្ដ​រក្សា​យក​ពី​តំបន់​អង្គរ ដោយ​ផ្អែក​លើ​របប​រាជា​ធិបតេយ្យ។

របាយការណ៍​រឿង៖ ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អំពី​ប្រាសាទកោះ​កែរ​ (ប្រាសាទ​​ចិន)

Advertisements

រឿងរ៉ាវនៃរាជធានីកោះកេរ និងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤

សេចក្តីជូនដំណឹង៖
ដោយបានការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងពីសំណាក់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន និងជាប្រធានកិតិ្តយសនៃមូលនិធិកេរដំណែល និងថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ព្រមទាំងការសហការណ៍ជាមួយវិទ្យុយុអូស្ត្រាលីផ្នែកខេមរៈភាសា(ដែលមានលោក ឃុន អាឡិច ជាអ្នកសម្របសម្រួល) ក្រុមការងារនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរនឹងរៀបចំកម្មវិធីមួយដែលពិភាក្សាលើប្រធានបទស្តីពី “រាជធានីកោះកេរ (ឬកោះកែរ) និងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤” ដែលមានផ្សាយតាមវិទ្យុអូស្ត្រាលី នៅរៀងរាល់ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ (រយៈពេល ៣០នាទី) ចាប់ពីម៉ោង ១២ម៉៣០នាទី ដល់ម៉ោង ១ម៉ រសៀល ដែលមានវាគ្មិនគឺលោក ចិន្ត ច័ន្ទរតនា ប្រធានក្រុមស្ថាបនិកនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ។ យើងនឹងពិភាក្សាទៅលើចំណុចមួយចំនួនដូចជា៖ សង្គមនៅក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៤, ការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធទីក្រុង, សិលាចារឹក និងកាលបរិចេ្ឆទនៃការកសាងប្រាសាទមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់កោះកេរ, វិសាលភាពនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤, ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ, ភូមិកោះកេរ និងស្លាមស្នាមនៃការកសាងនៅលើរាជធានីចាស់, កោះកេរនិងការគោរពបូជាចំពោះសាសនា, ស្លាកស្នាមនៃការបន្តកិច្ចប្រណិបត្តិនៅសម័យក្រោយ, កោះកេរ និងរឿងរ៉ាវនៃទេវកឋា, សិល្បៈនៃរចនាកោះកេរ, កោះកេរជាទីកន្លែងគោរពបូជា ឬទឹកដីពិសិដ្ឋរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ ជាដើម។ល។និង។ល។ ដោយផ្អែកទៅលើទិន្និន័យ និងការស្រាវជ្រាវថ្មីៗដែលក្រុមការងារយើងខ្ញុំទទួលបាន។

ចំពោះលោកអ្នកដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ក៏អាចទូរស័ព្ទចូលក្នុងកម្មវិធីដើម្បីសួរសំនួរផ្សេងៗលើបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ និងរាជធានីរបស់ព្រះអង្គ។សូមលោកអ្នករង់ចាំស្តាប់នូវកម្មវិធីនេះដោយមេត្រី។

កេរដំណែលខ្មែរ រួមគ្នាដើម្បីថែរក្សាទាំងអស់គ្នា។

វាសនាវត្ថុបុរាណខ្មែរនៅឯនាយសមុទ្រ

ការទាមទារ​វត្ថុខ្មែរ​ពីសារមន្ទីរ​អាមេរិក​ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពីអ្នក​អភិរក្ស​វប្បធម៌​អន្តរជាតិ​

សារមន្ទីរ​ដែល​ មាន​តាំង​រូប​ចម្លាក់​ខ្មែរ​បុរាណ​គឺមាន​នៅ Norton Simon Museum ​​មាន​រូប​ចម្លាក់​មួយ​ទៀត​ដែល​បាន​លួច​ពី​ប្រាសាទ​កោះកែរ​។​

ទីក្រុង ​Long Beach រដ្ឋ California (VOA)៖ ​ជើង​ចម្លាក់​បាក់បែក​ទាំង​នេះ​នៅ​ឯប្រាសាទ កោះកែរ ខែត្រ​សៀមរាប​ជា​សញ្ញា​នៃ​សមរភូមិ​មួយ​ដែល​នៅ​មាន​ភាព​ស្រពិច​ស្រពិល​ សម្រាប់​សារមន្ទីរ​​នៃ​បស្ចឹម​ប្រទេស។​

នេះ​ព្រោះតែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការ​នៅ​ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដើម្បី​យក​មក​វិញ​នូវ​រូប​ចម្លាក់​ដែល​បាន​លួច​ចេញ​ពី​ ប្រាសាទ​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ដេញ​ថ្លៃ​នៅ​ឯ​កន្លែង​លក់​ដេញថ្លៃ​ដ៏​ធំមួយ​គឺ​ Sotheby’s។​ ហើយ​ឥឡូវ​នេះ​ មន្រ្តី​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​​និយាយ​ថា​ ពួកគេ​កំពុងតែ​ពិចារណា​សូម​ឲ្យ​សារមន្ទីរ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​ការ​ប្រគល់ ​ត្រឡប់​មកវិញ​នៃវត្ថុ​បុរាណ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​លួច។​

លោក​ Jason Felch ​ជាអ្នក​កាសែត​ខាង​ស៊ើបអង្កេត​នៃ​សារព័ត៌មាន Los Angeles Times និង​ជា​អ្នកនិពន្ធ​នៃ​សៀវភៅ​មួយ​ដែល​សរសេរ​​អំពី​ជំនួញ​វត្ថុបុរាណ​និយាយ​ថា ករណី​នេះ​ចាប់ផ្តើម​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​គូ​ប្រយុទ្ធ​ទាំង​សងខាង។​

«ម្ខាង​យើង​ឃើញ​មាន​នូវ​សារមន្ទីរ​ និង​អ្នក​ថែរក្សា​ជា​លក្ខណៈ​ឯកជន ដែល​អះអាង​​យ៉ាងខ្លាំង​ថា ជា​ការ​ប្រសើរ​ក្នុង​ការ​ទុក​វត្ថុ​ទាំងអស់​នេះ​នៅ​ឯ​សារមន្ទីរ​ធំៗ​ដើម្បី​ ឲ្យ​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​មាន​ភាព​ងាយស្រួល។ ប៉ុន្តែ​ម្ខាង​ទៀត​យើង​មាន​ប្រទេស​ម្ចាស់​ដើម​​របស់​រូប​ចម្លាក់​ដែល​ ត្រូវបាន​គេ​លួច​វត្ថុ​បុរាណ​ជាច្រើន ហើយបាន​បាត់បង់​កេរដំណែល​វប្បធម៌។​ ហើយ​គេ​អាច​និយាយ​បាន​ថា សារមន្ទីរ​របស់​អ្នក​គឺ​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​លួច​របស់​ពីយើង។​ ដូច្នេះ​យើង​ចង់បាន​របស់​នោះ​មក​វិញ»។​

សារមន្ទីរ​ដែល​មាន​តាំង​រូប​ចម្លាក់​ខ្មែរ​បុរាណ​គឺមាន​សារមន្ទីរ​ Norton Simon Museum ​នៅទីក្រុង ​Pasadena, រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា ដែល​មាន​រូប​ចម្លាក់​មួយ​ទៀត​ដែល​បាន​លួច​ពី​ប្រាសាទ​កោះកែរ​ និង​សារមន្ទីរ​ Metropolitan Museum of New York​ ដែល​មាន​រូប​ចម្លាក់​ខ្មែរ​ជាច្រើន​ទៀត។​

អ្វី​ដែល​ត្រូវចោទ​សួរនោះ​គឺ​ថា​ តើវត្ថុ​ទាំងនេះ​ត្រូវ​បាន​លួច​ពី​ប្រទេស​ម្ចាស់​ដើម​មុនពេល​មាន​ច្បាប់​ដែល ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រគល់​ត្រឡប់​វិញ​ឬ​យ៉ាងណា។ សារមន្ទីរ​ទាំងពីរ​ខាង​លើនិង Sotheby បាន​បញ្ជាក់​ថា​ មិនមាន​ការ​បរិច្ឆេទ​ច្បាស់លាស់​ពីពេល​ដែល​វត្ថុ​ទាំងនេះ​បាត់​ទេ។​
ប្រទេស​កម្ពុជា​ជឿជាក់​ថា​ គេមាន​ភត្តុតាង​រឹងមាំ​ក្នុង​ការ​ទាមទារ​យកមក​វិញ​នៃ​រូប​ចម្លាក់​កោះកែរ ពី ​Sotheby។​

មន្ត្រី​ក្រសួង​វប្បធម៌​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន New Yor​k Times កាល​ពីខែមិថុនា​ថា​ពួកគេ នឹង​អាច​សុំឲ្យ​មាន​ការ​ប្រគល់​ត្រឡប់​មកវិញ​នូវ​រូប​ចម្លាក់​មួយ​គូ​ពី​ សារមន្ទីរ​Metropolitan ​នៃ​ទីក្រុង New York។​

ប្រទេស​កម្ពុជា​មើល​ឃើញថា​ ​ការ​វិល​ត្រឡប់​នៃ​វត្ថុ​ទាំងនេះ​​ ជា​ការ​ប្រគល់​មក​វិញ​នូវ​កេរ​ដំណែល​ដែល​បាន​បាត់បង់។​

«ប៉ុន្តែ ខាង​សារមន្ទីរ​អាច​នឹង​យល់​ថា​ នេះជា​ការវាយ​ប្រហារ​មក​លើ​បេសកកម្ម​របស់​គេ​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​វត្ថុ​ ទាំងនេះ​មក​ទុក​ក្នុង​ដំបូល​តែមួយ និង​ក្នុង​ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​យើង​គិត​ពី​វប្បធម៌​ដទៃ​ទៀត»។​

ជាមួយ​នឹង​ចំនួន​អ្នក​ទស្សនា​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត​កើន​ឡើង​ដ៏​ច្រើនកុះករ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​មាន​គោល​បំណង​ផ្ទាល់​ខ្លួន​មួយ​ដែរ។​

«ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ចង់​ឃើញ​អ្នក​ទេសចរ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទីក្រុង ភ្នំពេញ​ទៅ​កាន់​សារមន្ទីរ​ជាតិ​ដើម្បី​ទស្សនា​រូប​បដិមា​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ ពិតៗ​ ជា​ជាង​ឲ្យ​អ្នក​ទស្សនា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទីក្រុង New York ​ដើម្បី​មើល​វត្ថុ​បុរាណ​ទាំង​នេះ»។​

ឥឡូវ​នេះគេ​នៅ​បន្ត​ចាំមើល​ ថា​តើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នឹង​តាម​ទាមទារ​យករូប​ចម្លាក់​នៅ Metroplitan ​Norton Simon Museum ឬ សារមន្ទីរ​របស់​បច្ចឹម​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត​ឬ​យ៉ាងណា។​

សារមន្ទីរ​ទាំង​ពីរ​បាន​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​ទុក​នូវ​វត្ថុ​បុរាណ​របស់​ខ្មែរ។​
យ៉ាងណាក៏ដោយ​ ក៏​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ចង្អុល​បង្ហាញ​នូវ​ចំណុច​មួយ​ទៀត​គឺ​ជំនួញ​វត្ថុ​បុរាណ។​

«អ្វីដែល​ច្បាស់លាស់​នោះ​គឺសារមន្ទីរ​ធ្វើការ​រកស៊ី​ជាមួយ​ទីផ្សារ​ងងឹត​តាម ​រយៈ​ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ទីផ្សារ និង​តាម​រយៈ​ការ​ផ្តល់​តម្លៃ​យ៉ាងខ្ពស់​ដើម្បីទិញ​​វត្ថុ​ទាំង​នោះ»។​

នៅក្នុង​ករណី​របស់ Sotheby ​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​រឹបអូស​យក​រូប​ចម្លាក់​កោះកែរ ​ហើយ​បញ្ឈប់​ការ​លក់​វត្ថុ​បុរាណ។ រឿង​នេះបាន​ឡើងទៅ​ដល់​តុលាការ​អាមេរិក​​ ហើយ​អាច​នឹង​ប្រើ​ពេល​យូរ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ។​

Tess Davis ​ជា​អ្នក​អភិរក្ស ម្នាក់​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ផ្តល់​យោបល់​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ ប្រឹងប្រែង​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​វត្ថុ​ទាំងនោះ​ត្រឡប់​មក​វិញ។​

«ករណី​នេះ​វា​មិន​ងាយ​នឹងចប់​នោះ​ទេ។ វាអាច​នឹង​ដោះស្រាយ​បាន​ក្នុង​ពេលខ្លី តែ​ក៏អាច​នឹងប្រើពេល​ច្រើន​ឆ្នាំ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ។ ប៉ុន្តែ​ទោះ​ក្នុងវិធី​ណា​ក៏ដោយ​ ក៏​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ នេះ​ជា​ជំហាន​ឈាន​ទៅមុខ​ដ៏ធំមួយ​សម្រាប់​កម្ពុជា មិន​ថា​ ទោះជា​មាន​លទ្ធផល​ជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ។​ វា​បាន​ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​អំពី​ជំនួញ​ជួញ​ដូរ​ខុសច្បាប់​នូវ​វត្ថុ​ បុរាណខ្មែរ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​បង្ហាញ​សេចក្តី​ក្លាហាន​យ៉ាង​ពិតៗ ​ក្នុងការ​ប្រឆាំង​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​អំណាចធំ»។​

លុះត្រា​តែរឿងក្តី​នេះ​និង​រឿង​ដទៃ​ទៀត​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់  បើមិនអញ្ចឹងទេ ប្រាសាទ​ទាំងនោះ​នឹង​នៅតែ​បន្ត​គ្មាន​អ្នក​ថែរក្សា៕​

យល់​ដឹង​ពី​សាស្រ្ដា​ស្លឹក​រឹត

​អត្ថបទ និង​រូបភាពដកស្រង់ចេញពីកាសែត ភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍

ដោយ មែរ ច័ន្ទប៉ូលីដេត និងចេង ប៊ុនឡុង

120718_10ភ្នំពេញ (Phnom Penh Post): កំណត់​ត្រា​សម័យ​ ថ្មី​នេះ ត្រូវ​បាន​គេ​ធ្វើ​ឡើង​លើ​សៀវភៅ ក្រដាស ឬ​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ទំនើបៗ​។ ប៉ុន្តែ​បើ​យើង​ក្រឡេក​មើល​កាល​ពី​សម័យ​បុរាណ​របស់​កម្ពុជា​វិញ​ យើង​នឹង​ឃើញ​ថា​មាន​ផ្ទាំង​សិលា សន្លឹក​មាស ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ និង សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត​ប៉ុណ្ណោះ។

«សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត» គឺ​ជា​ឧបករណ៍​ម្យ៉ាង​របស់​ខ្មែរ​យើង ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​ធ្វើ​ការ​កត់ត្រា​នូវ​រឿង​រ៉ាវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ធម៌​វិន័យ ក្បួន​ច្បាប់ ប្រព័ន្ធ​តុលាការ ក្បួន​សង់​ផ្ទះ ក្បួន​ចម្បាំង និង​ក្បួន​ខ្នាត​ផ្សេង​ៗ នៅ​លើ​សន្លឹក​ស្លឹក​ទ្រាំង ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​គាប និង​រឹត​យ៉ាង​ត្រង់​ស្អាត​មុន​នឹង​យក​មក​ឆ្លាក់។

អ្នក​អភិរក្ស​ស្លឹក​ រឹត​ម្នាក់ លោក គុណ សុភាព អាយុ​៥៨​ឆ្នាំ នៅ​អង្គការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​និង​អភិរក្ស​សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត​ខ្មែរ ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​លោក Oliver de Bernon បាន​និយាយ​ថា៖ «សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត​នេះ​ អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​តាំង​ពី​ចុង​សម័យ​អង្គរ​មក​ ហើយ​វា​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ឡើង​ដោយ​ដៃ សម្រាប់​កត់​ត្រា​នូវ​បាលី ធម៌​ទេសនា ពង្សាវតារាជវង្ស ក្បួន​ចម្បាំង និង​ក្បួន​ច្បាប់​តម្រា​ផ្សេងៗ​ជាច្រើន​ទៀត​»។

លោក សុភាព ក៏​បាន​ពន្យល់​ពី​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការ​បង្កើត​សាស្ត្រា​ស្លឹករឹត​នេះ​ថា ដំបូង​ឡើយ​ គេ​ត្រូវ​ទៅ​កាត់​ស្លឹក​ទ្រាំង ដែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ស្លឹក​ត្នោត មក​គាប និង​រឹត​ឲ្យ​ស្មើ​ល្អ។ បន្ទាប់​មក​យក​ទៅ​ហាល​សន្សើម ​និង​គាប​រោល​ភ្លើង​ឲ្យ​ត្រង់ ស្ងួត​ស្រពាប់​ល្អ មុន​នឹង​យក​ទៅ​គូស​បន្ទាត់។​ ការ​ឆ្លាក់​ស្លឹក​រឹត​ ត្រូវ​ប្រើ​ជាមួយ​ដែក​ចារ​ រួច​លាប​ធ្យូង​ពី​លើ​ ទើប​ជូត​វា​ចេញ​ ពេល​នោះ​យើង​នឹង​ឃើញ​តួ​អក្សរ​ផុស​ពី​លើ​ស្លឹក​រឹត​ជា​មិន​ខាន​។

ដោយ​ ហេតុ​ថា សាស្ត្រា​ស្លឹករឹត ពិបាក​ធ្វើ ហើយ​ប្រទេស​យើង​បាន​ឆ្លង​កាត់​ភ្នក់​ភ្លើង​សង្រ្គាម​ច្រើន​លើក​ច្រើនសា ព្រម​ទាំង​មាន​លំហូរ​ចូល​នៃ​សម្ភារ​សម័យ​ថ្មី ដូចជា​ក្រដាស សៀវភៅ ​និង​ឧបករណ៍​អេឡិចត្រូនិក​ទំនើបៗ​ទៀត​នោះ សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត​ក៏​ត្រូវ​បាន​មជ្ឈដ្ឋាន​ទូទៅ​មិន​សូវ យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ និង​ប្រើប្រាស់​នោះ​ឡើយ។

ទោះបីជាយ៉ាណា​ក៏​ដោយ លោក សុភាព បាន​អះអាង​ថា៖ «លក្ខណ​ពិសេស​របស់​សាស្ត្រា​ស្លឹក​រឹត​គឺ​ពេល​ចាប់​ផ្តើម​ចារ​វា គេ​ត្រូវ​គិត​ពី​ចំនួន​តួ​អក្សរ​ដែល​ត្រូវ​សរសេរ ហើយ​ប្រសិន​បើ​វា​​ត្រូវ​បាន​គេ​ថែរក្សា​ទុក និង​ប្រើប្រាស់​ឲ្យ​បាន​ល្អ​នោះ​ សាស្ត្រា​ស្លឹករឹត​នេះ​អាច​ទុក​បាន​រហូត​ដល់​រាប់​រយ​ឆ្នាំ​ឯណោះ​»។

ជា ​ចុង​ក្រោយ លោក​បាន​លើក​ឡើង​ថា៖ «ថ្វី​ដ្បិត​តែ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទើប​តែ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​សំណង់​ក៏​ដោយ បច្ចុប្បន្ន វិស្វករ​ ឬ​មេការ​ដែល​មាន​បទពិសោធ​ពី ៨ ទៅ​១០​ឆ្នាំ ​អាច​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ខែ​ដល់​ទៅ​១០០០​ដុល្លារ​អាមេរិក។ ដោយ​សារ​តែ​វិស័យ​នេះ កំពុង​តែ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ជា​លំដាប់​ ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​បាន​ថា​ ខ្ញុំ​មើល​ឃើញ​ពី​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់​វា​កាន់​តែ​រីក​ចម្រើន​នៅ​ពេល​អនាគត ដ៏​ខ្លី​»៕

ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អំពី​ប្រាសាទកោះ​កែរ​ (ប្រាសាទ​​ចិន)

ព្រះវិហារ (Radio ABC Australia):ក្រុមប្រាសាទនៅតំបន់​កោះ​កែរ​ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ក្នុង​ រជ្ជ​កាល​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៤ ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​៩២១-៩៤១។ ប្រាសាទ​​កោះ​កែរ​មាន​ទី​តាំង​ស្ថិត​នៅ​ភូមិកោះកេរ ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលេន ក្នុង​ទឹក​ដី​ ខេត្ដ​ព្រះ​វិហារ​សព្វ​ថ្ងៃ។ តាម​ការ​ឲ្យ​ដឹង​ពី​អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​តំបន់​ប្រាសាទ​កោះ​កែរ​/កោះ​កេរ​ គេ​បាន​កំណត់​តំបន់​រមណីយ​ដ្ឋាន​នេះ មាន​​ទំហំ​​៩​​គីឡូម៉ែត្រ​​បួន​ជ្រុង។

Prasat Chen and Koh Ker in Preah Vihear Province of Cambodia

រូប ​ថត​នៃ​ប្រាសាទ​ចិន និង​កោះ​កែរ​​រួម​ទាំង​រូប​ចម្លាក់​បុរាណ​ពី​សម័យ​នោះ​ផ្ដល់​ឲ្យ​ដោយ​លោក​ បណ្ឌិត​ ចិន្ដ​ ច័ន្ទ​រតនា​ (Credit: ABC Licensed)
សំឡេង៖ ការ​សន្ទនា​ជា​មួយ​បណ្ឌិត​ ចិន្ដ ច័ន្ទ​រតនា

​នាទី​បច្ចេកវិទ្យា និង​វិទ្យាសាស្រ្ដ​ដោយ​ថ្ងៃ​នេះ នឹង​មាន​ជូន​នូវ​បទ​សន្ទនា​ជា​មួយ​លោក​ ចិន្ដ ច័ន្ទ​រតនា​ បណ្ឌិត​ផ្នែក​បុរាណ​វិទ្យា​ និង​ប្រវត្ដិ​សិល្បៈ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ដោយ​ពិភាក្សា​អំពី​ប្រាសាទ​ចិន (កោះ​កេរ/កោះ​កែរ)​ និង​រឿង​មហាភារតៈ។ លោក​បណ្ឌិត​ គឺជា​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​អំពី​ប្រាសាទ​កោះ​កែរ​​នៅ​ក្នុង​និក្ខេប​បទ​ស្រាវ​ ជ្រាវ​របស់​លោក​។

ប្រាសាទ​ចិន គឺជា​ប្រាសាទ​មួយ​​ក្នុង​ចំណោម​ប្រាសាទ​កោះ​កែរ ដែ​ល​បាន​សង់​ឡើង​ដោយ​វិស្វករ​​ និង​ជាង​សំណង់​ខ្មែរ​នា​សម័យ​នោះ​ ដើម្បី​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​ស្រីបតី (ព្រះ​វិស្ណុ) និង​ព្រះ​អាទិទេព​ដទៃ​ទៀត​។ ប្រាសាទ​កោះ​កែរ​ និង​ប្រាសាទ​ចិន​ ត្រូវ​បាន​សង់​ឡើង​ក្នុង​សតវត្សរ៍​តែ​មួយ។ សូម​តាម​ដាន​ស្ដាប់​នូវ​បទ​សន្ទនា​រវាង​លោក ឃុន អាឡិច និង​លោក​បណ្ឌិត​ ដោយ​មាន​ការ​ចូល​រួម​សួរ​សំណួរ​​ផ្ទាល់​ពី​សំណាក់​មិត្ដ​អ្នក​ស្ដាប់​​ផង។​

ពិធីបើកសិក្ខាសាលារបស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ

ក្រសួងព័ត៌មាន ជំរុញកូនខ្មែរ បង្កើតអ្វី ដែលថ្មី និងជា របស់ខ្លួនឯង

Saturday, 07 July 2012 11:38 ដោយៈ សៅ ដារ័ត្ននី-Posted : ID-014

ភ្នំពេញ (ដើមអម្ពិល)៖ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន បានជំរុញឲ្យកូនខ្មែរគ្រប់រូប ត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងបង្កើតអ្វីមួយដែលថ្មី ដែលជារបស់ខ្លួនឯង ដើម្បីឲ្យប្រទេសកម្ពុជា មានការអភិវឌ្ឍន៍ទៅមុខ ព្រមទំាងអាចប្រទេសជាតិ ឈានទៅប្រឡូក និងអាចធ្វើការប្រកួតប្រជែង ក្នុងឆាកអន្តរជាតិថែមទៀតផង។

ថ្លែងក្នុងឱកាល សិក្ខាសាលារបស់មូលនិធិ កេរដំណែលខ្មែរ ក្នុងប្រធានបទ «របកគំហើញថ្មី នៃការស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងប្រវត្តិសិល្បៈ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍» នាព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ស្របពេលដែលកម្ពុជា ប្រារព្ធខួបលើកទី០៤ ស្តីការការដាក់បញ្ចូល ប្រាសាទព្រះវិហារ ចូលក្នុង បេតិកភណ្ឌពិភពលោក លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន បានមានប្រសាសន៍ថា លោកមានភាពសប្បាយរីករាយខ្លំាងណាស់ ដែលកូនខ្មែរមានគំនិត បើកនូវសិក្ខាសាលានេះដោយខ្លួនឯង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីកេរមរតករបស់ដូនតាខ្មែរ។

ការអត្ថាធិប្បាយ របស់លោករដ្ឋមន្រ្តី បានធ្វើឡើង នាគ្រាដែលប្រទេសកម្ពុជា រងការរិះគន់ ពីការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញាមួយចំនួន ដោយការលួចចម្លងស្នាដៃគ្នាទៅវិញ ថតចម្លង ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ដើម និងការលួចផលិតផលិតផលនានា ក្លែងក្លាយផងដែរ។

លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ដែលជាប្រធានកិត្តិយសមូលនិធិ កេរដំណែលខ្មែរផងដែរនោះ ក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដោយបានស្នើឲ្យមូលនិធិមួយនេះ ខិតខំចងក្រងជា ឯកសារ ថ្មីឡើង មិនថាជាភាសាខ្មែរ ឬអង់គ្លេសនោះទេ ដើម្បីឲ្យសិស្សានុសិស្សខ្មែរទាំងអស់ ព្រមទំាងអ្នកនយោបាយផងដែរ អាចសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងទទួលចំណេះដឹងឲ្យ ច្រើនថែមទៀត ទាក់ទងនឹងវប្បធម៌ កេរតំណែលរបស់ខ្មែរ និងជាមូលដ្ឋាន សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវទៀតផង។ លោកថា ក្រសួងព័ត៌មាន សុខចិត្តទទួលចេញផ្សាយ ចំពោះការបោះពុម្ពទំាងនោះ។

ទាក់ទិននឹងវប្បធម៌ របស់ខ្មែរនេះផងដែរ ក្នុងនាមក្រសួងព័ត៌មាន និងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោកសូមអំពាវនាវ ដល់យុវជន ខិតខំរៀនសូត្រ ស្រាវជ្រាវថែមទៀត នូវអ្វីដែលជាជំនាញរបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យប្រទេសជាតិរបស់ខ្លួន អាចចូលប្រឡូក ក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិបន្ថែមទៀត។

ដោយឡែកលោក ចិន្ត ច័ន្ទរតនា ស្ថាបនិក និងជាប្រធានមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ បានថ្លែងដែរថា ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ ការពារ និងអភិរក្សវប្បធម៌ កេរដំណែលខ្មែរឲ្យ បានគង់វង្ស ហើយម្យាងទៀត ចង់បំផុសស្មារតីប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប គ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ឲ្យចេះស្រឡាញ់យល់ពីតម្លៃវប្បធម៌ជាតិនោះ លោកក៏បានបង្កើតនូវទស្សនាវដ្តី កេរដំណែលខ្មែរមួយហើយដែរ ដើម្បីចូលរួមលើកស្ទួយ និងលើកតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ខ្មែរ។

ប្រទេសកម្ពុជា នាអតីតកាល ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជារៀមច្បងខាងគំនិតច្នៃប្រឌិត ក្នុងកសាងប្រាង្គប្រាសាទរាប់ពាន់ រាប់ទាំងពីលោកដី រហូតដល់លើភ្នំ និងលើកោះ៕

www.dap-news.com

www.dap-news.com

www.dap-news.com

កិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវលើកទី១ របស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ

ជំរុញយុវជនឲ្យយល់ពីតម្លៃបេតិកភណ្ឌ

ផ្សាយក្នុងផ្នែក ព័ត៌មានសង្គម ដោយ kang.chanpanha កាលពី 1 day

ភ្នំពេញ (សប្បាយ – Sabay)៖ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានកាន់តែទូលំទូលាយវប្បធម៌ និងអរិយធម៌ នៃបេតិកភណ្ឌខ្មែរ ទៅកាន់មហាជន ជាពិសេស សម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ របស់សិស្ស និស្សិត បញ្ញវន្តដែលចង់សិក្សាស្រាវជ្រាវបានកាន់តែច្បាស់លាស់ ទស្សនាវដ្ដីមួយ ឈ្មោះ “កេរដំណែលខ្មែរ” ដែលធ្វើការផ្សព្វផ្សាយផ្ដោតលើ សិល្បៈនិងបុរាណវិទ្យាត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពី២០០៩ មក។

លោក បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា ប្រធានក្រុមស្ថាបនិក មូលនិធិ “កេរដំណែលខ្មែរ” បានឲ្យដឹងថា គោលបំណងនៃការបង្កើតទស្សនាវដ្ដីនេះឡើង គឺ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ផ្នែកសិល្បៈបុរាណវិទ្យា និងអរិយធម៌ខ្មែរ ឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ។ លោក បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ទស្សនាវដ្ដីនេះក៍អាចចាត់ទុកថា ឯកសារសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែរ ដោយមូលហេតុថា ក្រុមការងាររបស់លោកមិនត្រឹមតែសិក្សាស្រាវជ្រាវបុរាណវត្ថុ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ គឺបានចេញទៅសិក្សានៅបណ្ដាប្រទេសធំៗមួយចំនួនដូចជា៖ ប្រទេស បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសអង់គ្លេស ដែលជាប្រទេសដែលបានរក្សាទុកវត្ថុបុរាណជាច្រើន។


ម្យ៉ាងទៀតទស្សនាវដ្ដី នេះជំរុញឲ្យយុវជនយល់ច្បាស់ពីវប្បធម៌ខ្មែរឲ្យបានច្បាស់លាស់ ជៀសវាងការទទួលឥទ្ធិពលពីខាងក្រៅមកលាយឡំជាមួយវប្បធម៌ខ្មែរ។ លោកបណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា បានបញ្ជាក់ថា ”ខ្ញុំសង្ឃឹមថា កូនខ្មែរពិតជាអាចទទួលបាននូវចំណេះដឹងពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងបេតិកភណ្ឌខ្មែរ ពីទស្សនាវដ្ដីទាំងនេះ។

លោក បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា បានបញ្ជាក់ថា ”ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីឯកឧត្ដមខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាននិង ប្រធានកិត្តិយស មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ ទស្សនាវដ្ដី នឹងធ្វើការបោះពុម្ពផ្សាយជា៣ភាសាបារាំង ភាសាខ្មែរ ភាសាអង់គ្លេស ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យការសិក្សាកាន់តែទូលំទូលាយ”។

អត្ថបទ៖កងចាន់បញ្ញា

កិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ

សេចក្តីជូនដំណឹង
ស្តីពីកិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមស្ថាបនិកនៃ “មូលនិធិកេរដំណែខ្មែរ”
នៅថ្ងៃ សៅរ៍ ទី ០៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២

ផ្ញើជូនបណ្តាញអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ អន្តរជាតិ វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក និងជនរួមជាតិគ្រប់រូប

ក្រុមស្ថាបនិកនៃ “មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ” មានកិត្តិយសសូមជម្រាបដល់សាធារណៈជនអោយបានជ្រាប ថាៈ ដោយទទួលបានការអនុញ្ញាត្ត និងការជួយជ្រោមជ្រែងពីសំណាក់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន និងប្រធានកិត្តិយសនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ យើងខ្ញុំនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលា កិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវលើកដំបូង របស់ក្រុមការងារកេរដំណែលខ្មែរស្តីពី “របកគំហើញថ្មីៗនៃការស្រាវជ្រាវផ្នែក បុរាណវិទ្យានិងប្រវត្តិសិល្បៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍” ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ នៅសាកលវិទ្យាល័យ ហ្សាម៉ាន់ (ជិតអង់តែនទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា)។ ពិធីបើកសិក្ខាសាលានេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ របស់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន និងជាប្រធានកិត្តិយស នៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ វេលាម៉ោង ៨ម៉៣០នាទីព្រឹក។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ គឺរៀបចំឡើងដើម្បីចូលរួម “អបអរសាទរខួបលើកទី៤ឆ្នាំ នៃថ្ងៃ បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារ ទៅក្នុងបញ្ជីរបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (០៧-០៧-២០០៨ / ២០១២)”។

គោលបំណងនៃកម្មវិធីនេះ គឺជាជំហ៊ានដំបូងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានផ្តួចផ្តើមគំនឹត និងរៀបចំឡើង ដោយកូនខ្មែរ ដោយក្នុងនោះយើងបានអញ្ជើញអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងខ្មែរ និងបរទេសមកជួបប្រជុំគ្នា ដើម្បីមកធ្វើបទ បង្ហាញអំពីការងារ និងលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍រវាងគ្នាទៅវិញទៅមកលើការងារ សិក្សាផ្នែកបុរាណវិទ្យា ប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាតិពន្ធុវិទ្យា និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត ដែលទាក់ទងនឹងបេតិកភណ្ឌ វប្បធម៌នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ សិក្ខាសាលានេះ មានគោលបំណងរំលេចអោយឃើញនូវភាពសម្បូរបែបនៃ មត៌កវប្បធម៌ខ្មែរ និងផ្តល់គំនឹត ទស្សនៈលើការងារ អភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ទាំងនោះអោយបានគង់វង្ស។ អ្នក ស្រាវជ្រាវជាតិ អន្តរជាតិចំនួន ១០ រូប មកពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវផ្សេងៗគ្នារួមមាន កម្ពុជា អាមេរិក អូស្រ្តាលី កាណាដា បារាំង អ៊ីតាលី សឹង្ហបុរី និងថៃ នឹងអញ្ជើញចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះ។ កិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវនឹងប្រព្រឹត្តទៅ រយៈពេលមួយថ្ងៃពេញ (ចាប់ពីម៉ោង ៧ម៉៣០នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង៥ម៉៣០នាទី ល្ងាច) នៅសាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ អាសយដ្ឋានលេខ ៨ ផ្លូវលេខ ៣១៥ សង្កាត់បឹងកក់ទី១ ខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ (ជិតអង់តែនទូរទស្សន៍ ជាតិកម្ពុជា)។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានការតាំងបង្ហាញសៀវភៅស្រាវជ្រាវរបស់គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពនគរវត្ត និងស៊ីប៉ា ការតាំង ពិព័ណ៌រូបថតរបស់លោក ទិត្យ ណារឹទ្ធ (ជ័យលាភីក្នុងការប្រកួតរូបថតដែលរៀបចំនៅវិទ្យាស្ថានវប្បធម៌បារាំង) ពិព័ណ៌រូបថតរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ក្រុមគំនូរជីវចលខ្មែរ និងរូបថតស្តីពីសកម្មភាពរបស់ក្រុមការងារកេរដំណែល ខ្មែរផងដែរ។ សេចក្តីជូនដំណឹងនេះ គឺជាការអំពាវនាវ និងអញ្ជើញដល់បណ្តាញអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ អន្តរជាតិ វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក អ្នកស្រាវជ្រាវ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ ដើម្បីចូលរួមក្នុងសិក្ខាសាលារបស់ក្រុមការងារកេរដំណែលខ្មែរ។

យើងខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះវត្តមានរបស់ សម្តេច ឯកឧត្តម អ្នកឧកញ៉ា លោកជំទាវ លោក លោកស្រី អ្នកនាងកញ្ញា សិស្ស និស្សិតដែលបានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ។

ធ្វើនៅរាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី ០៣ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២
ជ.ក្រុមស្ថាបនិកនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ
ប្រធាន

បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា

មោទនៈភាពរបស់ជាតិខ្មែរនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣

អត្ថបទ និងរូបភាពដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រដើមអម្ពឹល (DAP)

កម្ពុជាធ្វើជាប្រធាន គណៈកម្មាធិការ បេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅឆ្នាំ២០១៣

Thursday, 05 July 2012 23:02 ដោយៈ វ៉ាន់ សារាយ-Posted: ID-009

ភ្នំពេញៈ គណៈកម្មាធិការបេតិភណ្ឌពិភពលោក បានសម្រេចឲ្យកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មការបេតិ កភណ្ឌពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០១៣ ព្រមទាំងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៃកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភព លោកលើកទី៣៧ផងដែរ។

សេចក្តីសម្រេច ក៏ដូចជាការផ្តល់នូវទំនុកចិត្ត និងកិត្តិយសដល់កម្ពុជា របស់គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌ ពិភពលោកនេះ បានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការបេតិក ភណ្ឌពិភពលោកលើកទី៣៦ នៅទីក្រុង St. Petters burg ប្រទេសរុស្ស៊ី។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មការយូណេស្កូកម្ពុជា ដែលមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានដើម អម្ពិលទទួលបាននៅរាត្រីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី០៥ ខែកក្កដា បានឲ្យដឹងថា ការកំណត់យករាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងសៀមរាបជាទីកន្លែង សម្រាប់រៀបចំកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការពិភពលោកលើកទី៣៧ បន្ទាប់ពីទី ក្រុងបា្រស៊ីលយ៉ា ទីក្រុងប៉ារីស និងទីក្រុង St. Petersburg មានន័យថា គណៈកម្មាធិការ បានផ្តល់កិត្តិ យសដ៏ធំធេងដល់ប្រទេសកម្ពុជា និងផ្តល់តម្លៃដ៏ថ្លៃថ្លា ដល់អារ្យធម៌របស់កម្ពុជា ដែលមានអាយុកាលរាប់ ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ នេះគឺជានិមិត្តរូបដ៏មានសារសំខាន់បំផុត ដែលចូលរួមចំណែកពង្រឹង និងពង្រីកកិត្យា នុភាពរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយនេះ បានបន្តទៀតថា សេចក្តីសម្រេចនេះ គឺជាការបញ្ជាក់ឡើង វិញ នូវការទទួលស្គាល់ដល់៖

១. កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែល បានយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ជាតិ និងការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ជាពិសេស តំបន់បេតិកភណ្ឌអង្គរ និងព្រះវិហារ។

២. តួនាទីយ៉ាងសកម្មរបស់កម្ពុជានៅក្នុងកិច្ចការអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងការងារអង្គការយូណេស្កូ និង គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមក។

៣. សមត្ថភាពរបស់កម្ពុជាលើការថែរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ និងការងារការពារសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាព ក្នុងការរៀបចំសន្និសីទកម្រិតអន្តរជាតិ និងការទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចដល់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ។

ជាងនេះទៅទៀត ការសម្រេចផ្តល់កិត្តិយសដល់កម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ជាការបញ្ជាក់នូវជំនឿទុកចិត្តរបស់ សហគមន៍អន្តរជាតិមកលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការសម្រេចបាននូវសមិទ្ឋ ផលដ៏ធំធេងលើវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបន្តទៀតថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី៣៧ របស់គណៈកម្មាធិការបេតិ កភណ្ឌពិភពលោកនេះ កម្ពុជានឹងទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវអន្តរជាតិប្រហែល ៨០០នាក់ រួមមានអ្នកការទូត និងអ្នកជំនាញខាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងធម្មជាតិ ដែលមកពីទ្វីបទាំង៥ នៃពិភពលោក តំណាងឲ្យវប្ប ធម៌ នៃបណ្តាប្រទេស ១៨៩  ដែលជារដ្ឋសមាជិកអនុសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧២ ស្តីពីការការពារបេតិកភណ្ឌវប្ប ធម៌ និងធម្មជាតិពិភពលោក ក្នុងចំណោមសមាជិកទាំង១៩៥ នៃអង្គការយូណេស្កូ។

នេះ គឺជាអង្គពិធីជាសាកលមួយ ដែលប្រជាជាតិ នៃពិភពលោកទាំងមូលជួបជុំគ្នា ដើម្បីពិភាក្សា និងផ្លាស់ ប្តូរទស្សនៈ និងបទពិសោធន៍គ្នា សំដៅជំរុញការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍបេតិកភណ្ឌប្រកបដោយចេរភាព និង សម្តែងនូវការគោរពដល់បេតិកភណ្ឌរបស់មនុស្សជាតិ។

គួរបញ្ជាក់ថា គណៈប្រតិភូកម្ពុជាមួយក្រុម នៃគណៈកម្មការយូណេស្កូកម្ពុជា បានអញ្ជើញចូលរួមកិច្ចប្រជុំ ពេញអង្គលើកទី៣៦ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ នៅទីក្រុង St. Petersburg សហព័ន្ឋរុស្ស៊ី។ ក្នុង ឱកាសសម័យប្រជុំនេះ គណៈប្រតិភូបានជួបពិគ្រោះយោបល់ជាមួយលោក ជំទាវ Eleonora Mitrofano va ប្រធានគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងបានពិភាក្សាការងារជាមួយប្រធានគណៈប្រតិភូ និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតទាំងអស់ នៃបណ្ដាប្រទេសជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការ និងគណៈប្រតិភូសំខាន់ៗមួយ ចំនួនទៀត ដែលមិនមែនជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការ ព្រមទាំងគណៈប្រតិភូតំណាងឲ្យស្ថាប័នសំខាន់ៗ របស់យូណេស្កូ ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រជាកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំលើកទី៣៧ នៃគណៈកម្មា ធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក៕

Photo by DAP-NEWS

Photo by DAP-NEWS

Photo by DAP-NEWS

កិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ

អត្ថបទដកស្រង់ពីគេហទំព័រ សារព័ត៌មាននគរវត្ត

របកគំហើញថ្មីៗនៃកេរដំណែលខ្មែរនឹងត្រូវបង្ហាញជាលើកដំបូងនៅដើមខែកក្កដានេះ

ដោយ ៖ វ៉ាង ភក្ដី ថ្ងៃទី 30 មិថុនា 2012ម៉ោង 14:11:19

ភ្នំពេញៈ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៃមូល និធិកេរដំណែលខ្មែរនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវលើកដំបូងរបស់ ក្រុមការងារកេរដំណែលខ្មែរស្ដីពីរបក គំហើញថ្មីៗនៃការស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណ វិទ្យានិងប្រវត្ដិសិល្បៈ នៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជានិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កិច្ចប្រជុំក្រុម អ្នកស្រាវជ្រាវជាលើកដំបូងនេះនឹងប្រព្រឹត្ដ ទៅនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ នៅសាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។

ការជួបជុំគ្នារបស់អ្នក ស្រាវជ្រាវនេះ  ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងរក្សាការពារ កេរដំណែល និងវប្បធម៌ខ្មែរ ព្រមទាំង បណ្ដុះគំនិតដល់ប្រជាពលរដ្ឋនិងយុវជន ឱ្យយល់ដឹងពីវប្បធម៌កាន់តែជ្រៅជ្រះ បន្ថែមទៀត។ មួយផ្នែកទៀត ក៏ដើម្បី រំលេចឱ្យឃើញនូវភាពសម្បូរបែបនៃ មរតកវប្បធម៌ខ្មែរនិងផ្ដល់គំនិត ទស្សនៈលើការងារអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ទាំងនោះ ឱ្យបានគង់វង្ស។

សន្និសីទកាសែត ស្ដីពីកេរដំណែល ខ្មែរនៅទីស្ដីការក្រសួងព័ត៌មាន កាលពី ព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ តំណាងក្រុមស្ថាបនិកនៃមូលនិធិកេរ ដំណែលខ្មែរបានប្រកាសថា កិច្ចប្រជុំនោះនឹងមានក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិ  អន្ដរជាតិចំនួន១២នាក់ធ្វើបទបង្ហាញ ពីរបកគំហើញថ្មីៗនៃការស្រាវជ្រាវផ្នែក បុរាណវិទ្យានិងប្រវត្ដិសិល្បៈនៅប្រទេស កម្ពុជានិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួង ព័ត៌មានបានមានប្រសាសន៍ថា ការរៀប ចំកិច្ចប្រជុំនេះ ដើម្បីចូលរួមអបអរ សារទរខួបលើកទី៤ឆ្នាំនៃថ្ងៃបញ្ចូល ប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិក ភណ្ឌពិភពលោក ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២។ លោករដ្ឋមន្ដ្រីបានបន្ដថា ពិតមែនតែ កម្ពុជា មានមោទនភាពនឹងអង្គរវត្ដ ក៏ដោយ ក៏ការយល់ឃើញឱ្យបានជ្រៅ ជ្រះអំពីអរិយធម៌ខ្មែរ នៅតែជួបផល លំបាក ខណៈប្រជាពលរដ្ឋមិនទាន់ យល់ដឹងឱ្យបានល្អិតល្អន់ពីអាថ៌កំបាំង នូវអ្វីដែលខ្លួនមាន។ លោក ខៀវ កាញា  រីទ្ធ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា “យើងត្រូវ ស្រាវជ្រាវយល់អំពីចំណុចខ្លាំងចំណុច ខ្សោយរបស់យើង ព្រោះអាថ៌កំបាំងវា នៅមានច្រើនណាស់”។ លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រសួង ព័ត៌មាន នឹងខិតខំជំរុញដើម្បីធ្វើយ៉ាង ណាឱ្យកេរដំណែលខ្មែរបន្ដរស់រានមាន ជីវិតកាន់តែកាន់ប្រសើរឡើង។ ពោលគឺ កាន់តែមានភាពរីកធំធាត់បន្ថែមទៀត ដើម្បីជាប្រយោជន៍ឱ្យយុវជនខ្មែរមាន លទ្ធភាពស្រាវជ្រាវបន្ដទៀត។

លោកបណ្ឌិត ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា ប្រធាន ក្រុមស្ថាបនិកនៃមូលនិធិកេរដំណែល ខ្មែរបានឱ្យដឹងថា គោលបំណងនៃកម្ម វិធី គឺជាជំហានដំបូងនៃការអញ្ជើញ អ្នកស្រាវជ្រាវជំនាន់ថ្មី ទាំងជនជាតិខ្មែរ និងបរទេស ដែលបានសិក្សាអំពីខ្មែរ មកជួបជុំគ្នាដើម្បីមកធ្វើបទបង្ហាញអំពីការងារ និងលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងផ្លាស់ប្ដូរបទពិសោធន៍រវាងគ្នា ទៅវិញទៅមក លើការងារសិក្សាផ្នែក បុរាណវិទ្យានិងប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ជាតិពន្ធុ វិទ្យា និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត ដែល ទាក់ទងនឹងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ ប្រទេសកម្ពុជា។

លោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិអន្ដរជាតិចំនួន ១២រូបមកពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ គ្នារួមមាន កម្ពុជា អាមេរិក អូស្ដ្រាលី បារាំង អ៊ីតាលី សឹង្ហបូរី និងថៃ នឹងមក ចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សានោះ៕

« Older entries

%d bloggers like this: