សន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីកិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវ

សន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីកិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវ របស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ

នៅទីស្តីការក្រសួងព័ត៌មាន ថ្ងៃទី ២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២

ភ្នំពេញ ៖ ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន និងជាប្រធានកិត្តិយសនៃមូលនិធិ កេរដំណែលខ្មែរ ដែលបានឧបត្ថម្ភជាថវិកាចំនួន ២ លានរៀល (ពីរលានរៀល) បន្ថែមលើប្រាក់ឧបត្ថម្ភលើកទី១ ចំនួន ៣០០ ដុល្លាអាមេរិក (បីរយដុល្លាអាមេរិក) ដល់មូលនិធិ ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធី ថ្ងៃទី ០៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ខាងមុខនេះ។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានអនុញ្ញាត្តិ និងផ្តល់លទ្ធភាពគ្រប់បែបយ៉ាងដល់ក្រុមការងារ កេរដំណែលខ្មែរ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងផលិតកម្មវិធី និងវីដេអូឯកសារដែលពាក់ព័ន្ធ លើផ្នែកវប្បធម៌ និងអារ្យធម៌ខ្មែរនៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីចាក់ផ្សាយតាមវិទ្យុជាតិ FM 96 MHz និងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា (TVK) នាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ (កេរដំណែលខ្មែរ)
————————
Many thanks to H.E Khieu Kanharith who donated 2 millions Riels (more on first donation 300 USD) to Kerdomnel Khmer Foundation for organizing the big event 07-07-2012. Moreover, he also gave (his permission) any possibilities to Kerdomnel Khmer Team to research and produce documentary of Cambodian Culture and Heritage, for diffusing on National Radio FM 96 MHz and National Television (TVK) in the future time. Kerdomnel Khmer Foundation.

សេចក្តីថ្លែងអំណរគុណរបស់មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ ជូនដល់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ – Acknowledgement of Kerdomnel Khmer Foundation to H.E KHIEU Kanharith ៖

តាងនាមអោយក្រុមការងារនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ យើងខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន និងជាប្រធានកិត្តិយសនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ ដែលបានឧបត្ថម្ភជាថវិកាចំនួន ២ លានរៀល (ពីរលានរៀល) បន្ថែមលើប្រាក់ឧបត្ថម្ភលើកទី១ ចំនួន ៣០០ ដុល្លាអាមេរិក (បីរយដុល្លាអាមេរិក) ដល់មូលនិធិ ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធី ថ្ងៃទី ០៧ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ខាងមុខនេះ។ ជាងនេះទៀត ឯកឧត្តមបានផ្តល់កិត្តិយសអញ្ជើញចូលរួមជាគណៈអធិបតីក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំអ្នកស្រាវជ្រាវរបស់កេរដំណែលខ្មែរផងដែរ។

ជាងនេះទៅទៀត ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានអនុញ្ញាត្តិ និងផ្តល់លទ្ធភាពគ្រប់បែបយ៉ាងដល់ក្រុមការងារកេរដំណែលខ្មែរ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងផលិតកម្មវិធី និងវីដេអូឯកសារដែលពាក់ព័ន្ធលើផ្នែកវប្បធម៌ និងអារ្យធម៌ខ្មែរនៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីចាក់ផ្សាយតាមវិទ្យុជាតិ FM 96 MHz និងតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា (TVK) នាពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។

យើងខ្ញុំសូមជូនពរឯកឧត្តម និងក្រុមគ្រួសារ ព្រមទាំងសហការីទាំងអស់ សូមជួបប្រទះតែសេចក្តីសុខ និងជោគជ័យគ្រប់ភារកិច្ច។

ធ្វើនៅរាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី ២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២
ជ.ក្រុមស្ថាបនិកនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ
ប្រធាន

បណ្ឌិត ចិន្ត ច័ន្ទរតនា

Advertisements

ហេតុអ្វីលោក William E. Todd ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា

 

Give our kids a better deal
អត្ថបទដកស្រង់ចេញពីគេហទំព័រ Cambodian Express News

ថ្ងៃទី 24 មិថុនា 2012, ម៉ោង 05:06:PM)

ភ្នំពេញ: នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលWilliam E. Todd ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន លោកបានមក ទស្សនកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាជាច្រើនលើក ហើយប្រហែលជាពីរឆ្នាំមុន លោកបានមកប្រទេសកម្ពុជាជាមួយក្រុម គ្រួសាររបស់លោក។ នៅពេលនោះ លោកធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំប្រទេសប្រ៊ុយណេ។

ពេលនោះ លោកចង់ឃើញជនបទដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ចង់ស្គាល់ប្រជាជនកម្ពុជា និងរីករាយជាមួយ វប្បធម៌ របស់ ប្រទេសនេះ។ យើងបានធ្វើដំណើរទស្សកិច្ចគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងប្រទេកម្ពុជា រួមមានរាជធានី ភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាប ផងដែរ។
យើងចាប់ចិត្ត ស្រឡាញ់ប្រាង្គប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យ ម្ហូបអាហារដ៏ឆ្ងាញ់ ពិសារ ហើយសំខាន់បំផុតនោះ គឺជួបប្រាស្រ័យ ជាមួយ ប្រជាជន។ ប្រជាជនកម្ពុជាល្អ ស្វាគមន៍រាក់ទាក់ ហើយលោកមានភ័ព្វសំណាងដែលបានបង្ហាញដល់ភរិយា និងកូនៗ របស់លោកនូវ “ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរយៈ”។

លោកក៏គិតនាពេលនោះផងដែរថា ប្រសិនបើលោកក្លាយជាឯគអគ្គរដ្ឋទូត លោកអាចធ្វើអោយមានភាព ប្រសើរឡើងថែមទៀត។ ជាភ័ព្វសំណាងសំរាប់លោក ពីរឆ្នាំក្រោយមក លោកមានសេចក្តីរីករាយណាស់ដែលបាន មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាជាថ្មី។

ប្រការនេះនាំលោកអោយគិតទៅលើសំណួរបន្ទាប់ ដែលលោកនឹងឆ្លើយនៅថ្ងៃនេះ គឺសំណួរថា “តើ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងតែធ្វើអ្វីនៅប្រទេសកម្ពុជា?”។ ក្នុងនាមជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គោលបំណងដ៏សំខាន់របស់លោក គឺជំរុញអោយមានភាពជាដៃគូប្រកបដោយ ប្រសិទ្ធភាពរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ។

ដើម្បីសំរេចបំណងនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តល់ថវិកាទៅអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន ដែលធ្វើការនៅទូទាំងប្រទេស លើបញ្ហានានាជាច្រើនដែលមានសារៈសំខាន់សំរាប់ប្រជាជនកម្ពុជា រាប់ ពីការការពារកុំអោយមានការជួញដូរមនុស្ស ដល់បញ្ហាបរិស្ថានជាមួយតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ លើសពីនេះទៀត ទីភ្នាក់ងារនានារបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសំរាប់ការ អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) មជ្ឈមណ្ឌលកំចាត់ជំងឺ (CDC) អង្គភាពស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្ត្រនៃកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក (NAMRU-2) និងទីភ្នាក់ងារ Peace Corps ជាដើម ធ្វើការដោយផ្ទាល់ ដើម្បីផ្តល់អឱកាស និងលើកកំពស់គុណភាពទូទៅនៃជីវិតរស់នៅសំរាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។

លោកអ្នកជាច្រើនប្រហែលបានដឹងហើយថា ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញរបាយ ការណ៍ ឆ្នាំ២០១២ ស្តីពីការជួញដូរមនុស្សកាលពីសប្តាហ៍មុន។ សំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា យើងចង់លើក កំពស់ការយល់ដឹងលើរឿងទាសភាពមនុស្ស ហើយជួយប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការខិតខំរបស់គេដើម្បីដោះ ស្រាយបញ្ហានេះ។

ឆ្នាំនេះគឺជាឆ្នាំពិសេសសំរាប់ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា ដោយលោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី ការបរទេស សហរដ្ឋអាមេរិក Hillary Clinton បានផ្តល់កិត្តិយសដល់លោកព្រំ វណ្ណៈអាណន់ ដែលការប្រឹងប្រែង ផ្ទាល់ខ្លួន របស់លោក បាននាំអោយមានភាពលេចធ្លោពិសេសក្នុងការ តស៊ូជាសាកលប្រឆាំងនឹងទាសភាពសម័យទំនើប។ ការងាររបស់លោក វណ្ណៈអាណន់គឺជាសូចនាករ បង្ហាញច្បាស់ថា ប្រទេសកម្ពុជាមានការតាំងចិត្តក្នុងការលុបបំបាត់បញ្ហាអាក្រក់នេះ ហើយសហរដ្ឋអា មេរិក ចង់ចូលរួមជាដៃគូដើម្បីឈានទៅសំរេចជោគជ័យក្នុងរឿងនេះ។

មួយចំណែកធំនៃអ្វីដែលយើងធ្វើគឺស្ថិតនៅពីក្រោយឆាក។ យើងមិនសង់ស្ពាន ឬរម្យណីយដ្ឋាន ទេ តែផ្ទុយទៅវិញ យើងកំពុងតែជួយដោយផ្ទាល់ក្នុងការលើកកំពស់សុខភាព ការសិក្សាអប់រំ និងសន្តិសុខរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាសាមញ្ញ។ បើលោកអ្នកចង់ដឹងបន្ថែមពីកម្មវិធីរបស់ស្ថានទូតរបស់យើង សូមចូល មើលគេហទំព័ររបស់ស្ថានទូតអាមេរិកតាម http://cambodia.usembassy.gov/

ជាចំណុចចុងក្រោយ លោកអ្នកមួយចំនួនបានសរសេរសួរមកថា “តើលោកគិតយ៉ាងដូចម្តេច ចំពោះស្ថានភាពនៅប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះ?” នេះជាសំណួរដ៏ធំមួយ ហើយខ្ញុំនឹងនិយាយទាក់ទង ចំពោះសំណួរនេះម្តងហើយម្តងទៀតក្នុងខ្ទង់សារព័ត៌មាននេះ និងក្នុង Blog របស់ខ្ញុំ (http://blogs.usembassy.gov/todd ) ។

តាំងពី ការធ្វើដំណើរ លើកមុនរបស់លោករហូតដល់ពេលនេះ លោកអាចនិយាយបានថា លោកមានការចាប់អារម្មណ៏ ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍ នៅទូទាំងប្រទេស។ ផ្លូវថ្នល់កំពុងត្រូវ បានកែលំអហើយអាគារខ្ពស់ៗកំពុងត្រូវបាន កសាង នៅទូទាំង រាជធានីភ្នំពេញ។
នេះគឺជាសញ្ញាច្បាស់ នៃការរីកចំរើនសេដ្ឋកិច្ចជាវិជ្ជមាន។ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើមអន្តរកាល(transition) ពីសេដ្ឋកិច្ចពឹង ផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម ទៅរកសេដ្ឋកិច្ឋពឹងផ្អែកលើវិស័យឧស្សាហកម្ម ដែលនេះជាសញ្ញាល្អនៃការរីក ចំរើន។

កុមារត្រូវការការសិក្សាអប់រំ ប្រជាជនដែលមានការសិក្សាអប់រំត្រូវការរកបានការងារធ្វើត្រឹមត្រូវ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយប្រទេសកម្ពុជាត្រូវការបន្តខិតខំដើម្បីទាក់ទាញក្រុមហ៊ុន វិនិយោគទុន។ មនុស្សវ័យក្មេងត្រូវសិក្សាតាមដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីទទួលយកចំណេះវិជ្ជានិងការអប់រំកាន់តែច្រើន កាន់តែល្អ។ យុវជនគឺជាអនាគតរបស់ប្រទេស។ កាលពីថ្ងៃមួយនោះ មានមនុស្សម្នាក់សួរខ្ញុំថា “នៅក្នុង ទស្សនរបស់លោកជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត តើវិស័យអ្វីដែលមានសារសំខាន់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?”
លោក William E. Todd បានឆ្លើយតបទៅវិញថា នោះគឺយុវជនកម្ពុជា។ គេជាអនាគតព្រោះថា ជាង៧០ភាគរយនៃចំនួនប្រជា ពលរដ្ឋកម្ពុជាមានអាយុត្រឹមឬក្រោម៣០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ តាមរយៈការអប់រំ បទពិសោធន៏ និងការផ្តល់ ឪកាស ពួកគេនឹងក្លាយជា អ្នកដឹកនាំ រដ្ឋាភិបាល និងជំនួញនៅក្នុងប្រទេសនេះក្នុងថ្ងៃណាមួយ។ ប្រការទាំង អស់នេះមានភាពពាក់ព័ន្ធគ្នា ហើយលោក ចង់ធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយប្រជាជនកម្ពុជាលើចំណុចទាំងអស់នេះ។

ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាកន្លែងដ៏ល្អមួយសំរាប់ការរស់នៅ ហើយខ្ញុំរីករាយដោយមានវត្តមាននៅទីនេះ ដើម្បីធ្វើការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល សង្គមស៊ីវិល និងប្រជាជនកម្ពុជា។ ខ្ញុំដឹងថា តាមរយៈការពិភាក្សាទាំង នេះជាមួយគ្នា យើងកាន់តែអាច មានភាពជិតស្និទ្ធ នឹងគ្នាថែមទៀត។

សូមបន្តផ្ញើសំណួរមកទៀត! លោក William E. Todd ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំ ព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា ទន្ទឹងរង់ចាំទទួលនូវមតិយោបល់ ពីលោកអ្នក តាមរយៈអ៊ីម៉េល AskAMBToddPP@state.gov៕

សរសេរឈ្មោះប្រទេស និង​រាជធានី/រដ្ឋធានី លើពិភពលោក ជាភាសាខ្មែរអោយបានត្រឹមត្រូវ

តើយើងធ្លាប់ឃើញ គេសរសេរឈ្មោះប្រទេស និងរាជធានីទាំងអស់នៅលើពិភពលោក ជាភាសាខ្មែរ ហើយពេលខ្លះគឺខុសៗគ្នា តាមតែចិត្តនឹកឃើញ។ ពេលនេះ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ (ក.ជ.ភ.ខ) បានអនុម័ត អោយយើងសរសេរឈ្មោះទាំងនោះអោយបានត្រឹមត្រូវ និងដូចគ្នា។

សូមចុចទីនេះ ដើម្បីថតចម្លង និងចែកចាយបញ្ជីឈ្មោះ ប្រទេស និងរាជធានី/រដ្ឋធានី ដែល ក.ជ.ភ.ខ បានអនុម័ត។

កេរដំណែលខ្មែរ រួមគ្នាថែរក្សាទាំងអស់គ្នា!

ឈ្មោះប្រទេស និងរាជធានីនៅលើពិភពលោក

 

 

សារមន្ទីរសិល្បៈអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហ្គីមេ (Guimet) នឹងរៀបចំការតាំងពិព័ណ៌អំពីវត្ថុសិល្បៈរបស់ខ្មែរ នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ នៅប្រទេសបារាំង

សារមន្ទីរសិល្បៈអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហ្គីមេ (Guimet) នឹងរៀបចំការតាំងពិព័ណ៌អំពីវត្ថុសិល្បៈរបស់ខ្មែរនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ នៅប្រទេសបារាំង – Museum of S.E Asian Art, Guimet, will organizes an Exhibition of Khmer Art antiquities in October 2013.
ភ្នំពេញ៖វត្ថុចម្លង (ធ្វើពីម្នាងសិលា) ពីផ្នែកសំខាន់ៗនៃស្ថាបត្យកម្ម វត្ថុសិល្បៈ រូបគំនូរ និងប្លង់ប្រាសាទមួយចំនួនរបស់ខ្មែរ ដែលបានផលិត ថត និងគូរឡើង នៅក្នុងចន្លោះដើម ដល់ពាក់កណ្តាលស.វទី១៩ នឹងត្រូវយកមកដាក់តាំងបង្ហាញឡើងវិញ នៅក្នុងកម្មវិធីតាំងពិព័ណ៌មួយនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ នៅសារមន្ទីរហ្គីមេ (Guimet) នៅក្នុងប្រទេសបារាំង។

លោក ព្យែរ បាបទីស្ត៍ (Pierre Baptiste) នាយកខាងផ្នែកអភិរក្ស និងបុរាណវិទ្យារបស់សារមន្ទីរសិល្បៈហ្គីមេ និងជាអ្នកដឹកនាំ និងរៀបចំមួយរូបក្នុងគម្រោង បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់កេរដំណែលខ្មែរថា៖ មន្ត្រីជំនាញ ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំរបស់សារមន្ទីរ បានជ្រើសរើសយករូបល្អៗមួយចំនួនដើម្បីតាំង ដែលរូប ឬវត្ថុចម្លងទាំងនោះភាគច្រើន ត្រូវបានគេផលិតនៅដើមស.វទី១៩ ដើម្បីចូលរួមការតាំងពិព័ណ៌ប្រទេសអាណានិគម (Exposition Colonial) នៅទីក្រុងប៉ារីស៍នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣១ ហើយកាលនោះគឺលោក ល្វីស ដឺឡាព័រ (Louis Delaporte) គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវក្នុងការរៀបចំ ត្រួតពិនិត្យរាល់វត្ថុសិល្បៈរបស់ប្រទេសនៅឥណ្ឌូចិន។ ជាងនេះទៅទៀត លោកគឺជាអ្នកដែលបានគូរប្លង់ប្រាសាទមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់អង្គរ និងតំបន់ជុំវិញនោះដូចជា អង្គរវត្ត បាយ័ន បន្ទាយក្តី ព្រះខាន់ តាព្រហ្ម កោះកែរជាដើម។ល។ ក្នុងកំឡុងពេលដែលលោកមកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅកំឡុងឆ្នាំ ១៨៧៥ ហើយលោកបានរូបគំនូរ និងស្នាដៃរបស់លោកនៅក្នុងសៀវភៅមួយឈ្មោះថា “ការធ្វើដំណើរទៅប្រទេសកម្ពុជា និងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ – Le Voyage au Cambodge, L’architecture Khmer” នៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៨០។

រយៈកាលជិតមួយសតវត្សរ៍ ដែលវត្ថុតាំងចម្លងទាំងនោះត្រូវបានគេទុកចោលនៅក្នុងឃ្លាំង ក្រោយពីការតាំងពិព័ណ៌ចុងក្រោយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៩ នៅក្នុងសារមន្ទីរឥណ្ឌូចិន (បច្ចុប្បន្នជាផ្នែកមួយនៃសារមន្ទីរត្រូកាដេរ៉ូ – Trocadéro Museum) មុននឹងវត្ថុសិល្បៈ និងរូបចម្លងទាំងអស់នោះត្រូវបានគេរើទៅដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរហ្គីមេ។ដូច្នេះ ការរៀបចំតាំងពិព័ណ៌នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ គឺការរំលឹកទៅដល់ស្នាដៃរបស់លោកល្វីស ដឺឡាព័រ ដែលបានពុះពារគ្រប់បែបយ៉ាងក្នុងជំរុញដល់ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបកាលពីសម័យនោះ (ដើមស.វទី១៩) ចាប់អារម្មណ៍ និងសិក្សាអំពីវប្បធម៌ និងអារ្យធម៌របស់ប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសគឺកម្ពុជា តាមរយៈការតាំងពិព័ណ៌ស្នាដៃ និងវត្ថុសិល្បៈរបស់ប្រទេសទាំងនោះ។នៅក្នុងការតាំងពិព័ណ៌នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ខាងមុខ សារមន្ទីរក៏ត្រៀមរៀបចំបោះពុម្ពសៀវភៅកាតាឡុក ដែលបង្ហាញពីស្នាដៃរបស់លោក ល្វីស និងប្រវត្តិនៃការផលិត ការរៀបចំដាក់តាំងវត្ថុសិល្បៈកាលពីដើមស.វទី១៩។ ជាងនេះទៀតទៅ វត្ថុសិល្បៈមួយចំនួននៅក្នុងសារមន្ទីរជាតិភ្នំពេញ ក៏នឹងត្រូវយកទៅដាក់តាំងបង្ហាញនៅសារមន្ទីរហ្គីមេផងដែរ ដើម្បីជាការផ្សព្វផ្សាយដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ អំពីវប្បធម៌ និងអារ្យធម៌របស់ខ្មែរ។
(ដោយកេរដំណែលខ្មែរ – ប្រភពរូបភាព៖ សារមន្ទីរ Guimet)
Be Social, Please Share This…!

07-07-2012 – The First Kerdomnel Khmer Conference about Archaeology and Art History in Cambodia

The First Kerdomnel Khmer Conference about Archaeology and Art History in Cambodia

07-07-2012 at Zaman University, from 7h30am to 5h30pm.

Co-organized by: Kerdomnel Khmer, Nokorwat Publishing

Cooperated with: Ministry of Culture and Fine Arts, Ministry of Information, Zaman University and Ang Khmer Group

07-07-2012: NEW DISCOVERY OF ARCHAEOLOGY AND ART HISTORY IN CAMBODIA AND S.E ASIA

 

DEAR ALL,

KERDOMNEL KHMER FOUNDATION AND NOKORWAT PUBLISHING, COOPERATED WITH MINISTRY OF CULTURE AND FINE ARTS, MINISTRY OF INFORMATION, ZAMAN UNIVERSITY AND ANG KHMER GROUP, WILL ORGANIZE THE CONFERENCE ABOUT:

NEW DISCOVERY OF

ARCHAEOLOGY AND ART

HISTORY IN CAMBODIA AND

S.E ASIA


THE FIRST SCHOLARS MEETING IN CAMBODIA

WE INVITE YOU ALL TO JOIN THIS EVENT…!!!!

ON SATURDAY, 07-07-2012 AT ZAMAN UNIVERSITY (FROM 7H30AM TO 5H30PM)

OPEN TO PUBLIC…!!!!!

PLEASE JOIN US TO EXPLORE TOGETHER !!!!!!!!

BE SOCIAL, PLEASE SHARE THIS…!

BEST

Kerdomnel Khmer Foundation Team

 

 

បដិមារចនា​បថកោះកេរ និង​បញ្ហាដែល​មិនទាន់បានបញ្ចប់

ការទាមទារវត្ថុបុរាណខ្មែរមួយចំនួនពីអាម៉េរិក អាចស្ថិតនៅក្នុងគ្រោះកាចព្រោះតុលាការអាម៉េរិកទើបកាត់ក្ដីឲ្យ ម្ចាស់រូបចម្លាក់មួយឈ្នះក្ដី

From Radio Australia

ដាក់បញ្ចូលថ្ងៃ 8 June 2012, 16:21 AEST

កាលពីថ្ងៃពុធទី៦ ខែមិថុនាសប្ដាហ៍នេះ Radio Australia បានផ្សាយរបាយការណ៍មួយទាក់ទងនឹងការដែលកម្ពុជាទាមទារយកវត្ថុ បុរាណបដិមាទេវរូបពីរអង្គអង្គុយលត់ជង្គង់ពីសហរដ្ឋអាម៉េរិកវិញ។ រូបចម្លាក់ទាំងពីរនេះ ដែលធ្វើឡើងក្នុងរចនាបទកោះកេរកាលពីសតវត្សរ៍ទី១០ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងសារមន្ទីរ Metropolitan នៅក្នុងក្រុងញូវយ៉ក។

Image of Cambodia statue in Metropolitan Museum NYC

រូបភាពផ្ដល់ឲ្យដោយលោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា ពេលលោកទៅលេងសារមន្ទីរ Metropolitan (Credit: ABC Licensed)
បណ្ដុំរូបថត៖ រូបថតទេវរូបរបស់ខ្មែរនៅស.វ. ទី១០ ដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរអាម៉េរិក
សំឡេង៖ បញ្ហាក្នុងការទាមទារវត្ថុបុរាណពីអាម៉េរិក

ប៉ុន្ដែកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញនេះ វិទ្យុអូស្រ្ដាលីក៏បានដឹងដែរថា មានករណីមួយទៀតដែលរដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកកំពុងជួយកម្ពុជាទាមទារយក រូបចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធមួយទៀតពីស្ថាប័ន Sotheby ដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុងញូវយ៉កដូចគ្នា។ រូបចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធនេះ គឺធ្វើនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១០ ហើយនេះគឺជាការប្ដឹងរវាងរដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកដែលទាមទាររូបចម្លាក់ នេះ ពីស្ថាប័ន Sotheby ដែលជាក្រុមហ៊ុនដេញថ្លៃលក់វត្ថុបុរាណ និងវត្ថុសិល្បៈ។

ប៉ុន្ដែតុលាការបានចេញដីកាឲ្យ ស្ថាប័ន Sotheby ឈ្នះដោយបានលើកឡើងថា តុលាការត្រូវការភស្ដុតាងបន្ថែមទៀតដើម្បីបញ្ជាក់ថា រូបចម្លាក់នោះត្រូវគេលួចយកចេញពីប្រទេសកម្ពុជាពិតមែន។ រូបចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធនេះ ត្រូវបានអ្នកស្រីជនជាតិបែលហ្ស៊ិកម្នាក់ទិញពីអ្នកលក់វត្ថុ សិល្បៈកាលពីឆ្នាំ១៩៧៥ នៅក្នុងក្រុងឡុងដ៍ប្រទេសអង់គ្លេស។ អ្នកស្រីបានលក់វត្ថុបុរាណនេះទៅឲ្យស្ថាប័ន Sotheby នៅឆ្នាំ២០១០។ អ្នកជំនាញថា រូបចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធនេះត្រូវគេលួចពីប្រាសាទចិន ដែលមានទីតាំងភូមសាស្ដ្រស្ថិតនៅក្នុងខេត្ដព្រះវិហារសព្វថ្ងៃ។

តែ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយបញ្ហាបញ្ជាក់ភស្ដុតាងនេះ គឺជារឿងលំបាកសម្រាប់ករណីនេះដោយហេតុថា រូបចម្លាក់ទាំងនេះត្រូវអ្នកជំនាញយល់ឃើញថា ត្រូវគេលួចចេញនៅអំឡុងដើមទសវត្សរ៍១៩៧០ ដែលពេលនោះកម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងអស្ថិរភាពមុនពេលរបបប៉ុលពត ឡើងកាន់អំណាច។ លោកបណ្ឌិត ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា អ្នកជំនាញបុរាណវិទ្យា និងប្រវត្ដិសិល្បៈអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្ដល់ការពន្យល់អំពីរឿងនេះ។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា)

វិទ្យុ អូស្រ្ដាលីបានព្យាយាមទាក់ទងទៅស្ថានទូតខ្មែរនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកផង ដែរ ដើម្បីសុំការបំភ្លឺផ្នែកច្បាប់ ប៉ុន្ដែមិនបានជោគជ័យ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះដែរខ្ញុំក៏បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រ្ដីផងដែរ ប៉ុន្ដែលោកមិនទាន់បានជ្រាបអំពីរឿងនេះច្បាស់លាស់ ហើយកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការតាមដានបន្ថែមទៀត។

អ្វី ដែលយើងចង់ដឹងគឺថា តើលទ្ធផលនៃការកាត់ក្ដីរបស់តុលាការក្រុងញូវយ៉កលើរឿងរូប ចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធនេះ ជះឥទ្ធិពលយ៉ាងណាទៅលើករណីមួយទៀតដែលកម្ពុជាកំពុងទាមទារតាម ផ្លូវច្បាប់ដើម្បីយកវត្ថុបុរាណបដិមាទេវរូបពីរអង្គធ្វើពីថ្មភក់ មកកម្ពុជាវិញ? កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោក ផៃ ស៊ីផាន បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអូស្រ្ដាលីថា កម្ពុជាកំពុងរៀបចំឯកសារដើម្បីផ្ដល់ភស្ដុតាងទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាល អាម៉េរិក។

(សំឡេងលោក ផៃ ស៊ីផាន)

ទាក់ ទងនឹងបដិមាទេវរូប២អង្គដែលធ្វើនៅចន្លោះឆ្នាំ៩២១-៩៤៥ ដែលសារមន្ទីរ Metropolitan បានដាក់បង្ហាញនៅលើវ៉ិបសាយថ៍របស់ខ្លួនផងនោះ បានឲ្យដឹងថា រូបទាំងនេះគឺពីសម័យអង្គរ ធ្វើនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយជាអំណោយរបស់លោក Douglas Latchford ទៅឲ្យសារមន្ទីរ Metropolitan នោះ។ ដូច្នេះបើសិនជាគេបានដឹងថា រូបចម្លាក់នេះគឺចេញប្រភពពីកម្ពុជានោះ វាអាចមានន័យថា គេទទួលស្គាល់រួចទៅហើយនូវដើមកំណើតនៃវត្ថុនេះ។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា)

ប៉ុន្ដែ បើក្នុងករណីដែលកម្ពុជាមិនអាចបញ្ជាក់អំពីប្រភពនៃរូបចម្លាក់ ទេវរូបទាំងពីរនេះទេ ជោគវាសនានៃរូបចម្លាក់ដ៏មានតម្លៃនេះអាចដូចគ្នាទៅនឹងអ្វីដែល តុលាការអាម៉េរិកទើបបានកាត់ក្ដីទាក់ទងនឹងរូបចម្លាក់អ្នកប្រយុទ្ធ ។ ក៏ប៉ុន្ដែវាសនានោះអាចមានការប្រែប្រួលល្អប្រសិនបើមានការចរចា ដោយសុឆន្ទៈរវាងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃប្រទេសទាំងពីរនេះ បើតាមលោកបណ្ឌិត ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា ដែលជាអ្នកជំនាញបុរាណវិទ្យា និងជាអ្នកតាមដានបញ្ហានេះល្អិតល្អន់។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា)

លោកបណ្ឌិត ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា បានឲ្យដឹងថា តាមរយៈការខិតខំអស់សមត្ថភាពហើយតែ ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនអាចទាមទារយកវត្ថុបុរាណទាំងនោះបានមកវិញដោយ ប្រការណាមួយក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាអាចបានផលចំណេញផងដែរពីវត្ថុបុរាណខ្មែរដែលនៅបរទេស ដោយធ្វើឲ្យបរទេសស្គាល់អំពីអរិយធម៌រុងរឿងរបស់ខ្មែរពីសម័យមុន ហើយអាចទាក់ទាញភ្ញៀវបរទេសឲ្យមកមើលប្រាង្គប្រាសាទនានា ក៏ដូចជាការចង់ដឹងនូវវប្បធម៌ និងអរិយធម៌ខ្មែរផងដែរ។

(សំឡេងលោក ចិន្ដ ច័ន្ទរតនា)

សូម ជម្រាបថា វត្ថុបុរាណ និងវត្ថុសិល្បៈខ្មែរពីសម័យមុនជាច្រើនកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដៃ បរទេសដោយសារកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់សង្រ្គាមរាប់សិបឆ្នាំ ហើយជនមួយចំនួនបានឆ្លៀតឱកាសយកភាពវឹកវរក្នុងសង្គមដើម្បីលួច វត្ថុបុរាណចេញពីកន្លែងដើម ហើយនាំចេញទៅលក់នៅបរទេស ធ្វើឲ្យកម្ពុជាខ្លួនឯងបាត់បង់វត្ថុមានតម្លៃពីបុរាណកាល។ ហេតុនេះ ហើយបានជាសព្វថ្ងៃគេឃើញមានវត្ថុបុរាណខ្មែរជាច្រើនត្រូវគេដាក់ តាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរនានាជុំវិញពិភពលោក៕

Be Social, Please Share This…!

Should Cambodian ‘blood antiquities’ be returned?

Should Cambodian ‘blood antiquities’ be returned?

By Mark V. Vlasic and Tess Davis, Special to CNN
June 7, 2012 — Updated 1757 GMT (0157 HKT)
This kneeling figure at the Metropolitan Museum of Art was estimated to have been carved around 921 to 945.
This kneeling figure at the Metropolitan Museum of Art was estimated to have been carved around 921 to 945.

Editor’s note: Mark V. Vlasic, a senior fellow and adjunct professor of law at Georgetown University, served as the first head of operations of the joint United Nations-World Bank Stolen Asset Recovery Initiative and leads the international practice at Madison Law & Strategy Group PLLC. Tess Davis is the executive director of the Lawyers’ Committee for Cultural Heritage Preservation and is working with Cambodia to combat the illicit trade in the kingdom’s antiquities.

(CNN) — The last time most New Yorkers focused on pillaged antiquities from Cambodia was likely after the release of the Angelina Jolie film “Lara Croft: Tomb Raider,” which featured the heroine’s adventures through the country’s famous archaeological wonder, Angkor Wat.

Now, real “tomb raiding” is making the news as the Cambodian government seeks to recover antiquities allegedly plundered from the kingdom’s ancient sites during its civil war, ethnic cleansing and foreign occupation.

At Cambodia’s request, the United States recently filed suit in U.S. District Court against Sotheby’s in New York, demanding that the auction house forfeit a sandstone warrior that was “illicitly removed,” according to the complaint, from a remote jungle temple. But according to a recent New York Times story, Cambodia has now set its sights on another Manhattan institution: the Metropolitan Museum of Art. It has specifically targeted the highlight of its Southeast Asian collection: two kneeling figures that archaeologists declare are companions to the contested Sotheby’s piece.

If these stones could speak, what a story they would tell.

Carved in the 10th century by some of the most skilled artisans known to history, they originally adorned the sanctuary of Prasat Chen, at the temple complex of Koh Ker. Experts believe that with other characters, they formed a three dimensional tableau from the Hindu epic the Mahabharata for a millennium. They say that came to an end when paramilitary groups trafficked them, sculpture by sculpture, overseas.

What a strange twist of fate: Having traveled halfway around the world, quite possibly through the illicit and licit markets, the three disputed objects are now just miles apart in New York City.

Phnom Penh’s forceful request for their return has alarmed the less scrupulous in the art world, and with good reason: They have a lot to lose if the art is repatriated. American and European galleries, auction houses and museums are allegedly full of Cambodian plunder. Many of these artifacts were allegedely stolen during the country’s long conflict, making them “blood antiquities,” little different than “blood diamonds” from Sierra Leone and other war-torn African states.

The years before, during, and after the Killing Fields decimated the Cambodian population and led to the looting of most of the nation’s archaeological sites. Yet sadly, now that Cambodia is at peace and in a position to recover its rightful property, some collectors are portraying themselves as the victims.

In the wake of the Sotheby’s case, one Asian specialist lamented the “crisis” now facing collectors. She warned that such legal actions “threaten the very future of collecting and collecting museums” and the “next generation of collectors, donors and patrons.” Such histrionics aside, it will always be difficult and expensive for countries such as Cambodia to recover their pillaged heritage through the courts, even when in the right.

Especially when its acquisition may have been made possible by tragedies such as the Holocaust, Cambodia’s killing fields or even the more recent looting of the Baghdad Museum during the Iraq war, the real issue is why any collector or museum would want to possess stolen art?

Thankfully, individuals and institutions who would argue to keep looted art are a minority and do as much disservice to their fellows as they do to victims of the illicit art trade. Indeed, many have voluntarily repatriated antiquities to Cambodia, once learning they were wartime plunder. The Met is no exception, having itself returned a valuable piece to the country in 1997 at its own initiative.

There is much common ground between archaeologists, collectors and curators, as all share a love of the past, if not an outright obsession with it. Archaeologists recognize that there will always be, and should be, a legal market for antiquities, just as most collectors and curators agree that the looting of archaeological sites and trafficking of antiquities must be stopped.

Indeed, if there is to be any real progress, both sides of the issue will likley have to make concessions. But as campaigns like Cambodia’s demonstrate, the art world must reconsider what is ethically acceptable. And today, the sale, purchase and exhibition of “blood antiquities” is not only deplorable, it may actually be criminal. (The sale, possession, and transport of stolen property is illegal under the National Stolen Property Act.)

Sotheby’s and the Met have a choice: They can treat Cambodia’s requests as obstacles, or recognize them as the opportunities they are to right past wrongs and set the moral standard for the entire field. For Cambodia’s sake, as well as their own — and for all of humanity that finds these treasures important — let us hope that they choose wisely.

Be Social, Please Share This.

STORY HIGHLIGHTS
  • Writers: Met and Sotheby’s have ancient figures thought to have been looted in Cambodia
  • U.S. authorities have attempted to seize Sotheby’s figures; now Cambodia seeking those at Met
  • Vlasic, Davis say some in art world act the victim because Cambodia wants its art back
  • Writers: Why would anyone want stolen art? Both sides must make reasonable concessions

កេរដំណែលខ្មែរនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពីរបកគំហើញថ្មីៗ នៃការស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា និង​ប្រវត្តិសិល្បៈ នៅកម្ពុជា

ភ្នំពេញៈ ក្នុងឳកាសដែលកម្ពុជាកំពុងរៀបចំពិធីបុណ្យ ដើម្បីអបអរសាទរខួបលើកទី ៤ នៃការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (០៧-កក្កដា-២០០៨ / ០៧-កក្កដា- ២០១២) ក្រុមការងារនៃមូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ (ដែលមានឯកឧត្តម ខៀវ កាញារឹទ្ធជាប្រធានកិត្តិយសនៃមូលនិធិ) នឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាមួយស្តីពី “របកគំហើញថ្មីៗនៃការស្រាវជ្រាវផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងប្រវត្តិសិល្បៈនៅកម្ពុជា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍” ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៃថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ ខាងមុខនេះ នៅសាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ នាទីក្រុងភ្នំពេញ។

គោលបំណងនៃកម្មវិធីគឺជាជំហានដំបូង នៃការអញ្ជើញអ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួន (ទាំងខ្មែរ និងបរទេស) ដែលសិក្សាអំពីខ្មែរ និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដើម្បីមកធ្វើបទបង្ហាញអំពីគម្រោង និងលទ្ធផលការងារស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ព្រមទាំងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍រវាងគ្នាទៅវិញទៅមក និងចែករំលែកចំណេះដឹងដល់សិស្ស និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវនៅស្ថាប័នផ្សេងៗទៀត។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនឹងមានវាគ្មិនជាតិ និងអន្តរជាតិ ចំនួន ១១ រូប ដែលនឹងត្រូវឡើងធ្វើបទបង្ហាញអំពីគម្រោងសា្រវជ្រាវរបស់ខ្លួន ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងនោះគឺសុទ្ធសឹងតែជាអ្នកជំនាញក្នុងស្រុក មកពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវផ្សេងគ្នា ទាំងក្នុង និងក្រៅស្រុកដូចជាៈ កម្ពុជា សហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង អូស្ត្រាលី អេហ្ស៊ីប ជប៉ុន សឹង្ហបុរី និងថៃជាដើម។

សេចក្តីជូនដំណឹងនេះ ចាត់ទុកជាការអំពាវនាវ និងអញ្ជើញសិស្ស និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវ អ្នកជំនាញពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន និងអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិទាំងអស់ ដើម្បីចូលរួមស្តាប់ និងស្វែងយល់ព័ត៌មាន ទទួលយកនូវចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ពីកម្មវិធីដ៏មានអត្ថន័យនេះ ដែលយើងនឹងរៀបចំរយៈពេលពេញមួយថ្ងៃចាប់ពីម៉ោង ៧ម៉៣០នាទី ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ៥ម៉៣០នាទី ល្ងាច (ទីតាំងសាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់)។

កម្មវិធីនេះគឺសហការរៀបចំដោយ មូលនិធិកេរដំណែលខ្មែរ និងគ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពផ្សាយនគរវត្ត ព្រមទាំងសហការជាមួយនឹងក្រសួងព័ត៌មាន ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ សាកលវិទ្យាល័យហ្សាម៉ាន់ និងក្រុមអង្គខ្មែរ។

សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទងទូរស័ព្ទលេខៈ ០១៦ ៦១៦ ៣១៦។
សូមអរគុណ !

កេរដំណែលខ្មែរ រួមគ្នាថែរក្សាទាំងអស់គ្នា..!

Be Social, Please Share This…!

បដិមាទេវរូបភេទប្រុសអង្គុយលត់ជង្គង់ (រចនាបថកោះកែរ) នៅក្នុងសារមន្ទីរ Metropolitan នាទីក្រុងញូយ៉ក – Another story about kneeling attendant (Style of Koh Ker) at Metropolitan Musem, NYC.

បដិមាទេវរូបភេទប្រុសអង្គុយលត់ជង្គង់ (រចនាបថកោះកែរ) នៅក្នុងសារមន្ទីរ Metropolitan នាទីក្រុងញូយ៉ក – Another story about kneeling attendant (Style of Koh Ker) at Metropolitan Musem, NYC.

ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីបញ្ហាចម្រូងចម្រាស់នៃរឿងក្តីពីការប្រគល់បដិមាអ្នកប្រយុទ្ធ(រចនាបថកោះកែរ) នៅក្នុងតុលាការក្រុងញូយ៉ក រវាងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក និងស្ថាប័ន Sotheby’s ទើបបានបញ្ចប់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងតែរៀបចំឯកសារមួយផ្សេងទៀត ដើម្បីស្នើទៅអាមេរិក ក្នុងការប្រគល់រូបចម្លាក់ទេវរូបលត់ជង្គង់រចនាបថកោះកែរ ចំនួនពីរ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងដាក់តាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរ Metropolitan នាទីក្រុងញូយ៉ក ហើយដែលរូបនេះគេជឿថាត្រូវបានគេលួចចេញពីប្រទេសកម្ពុជា នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៧០ ដំណាលគ្នាជាមួយបដិមាអ្នកចំបាំងទាំងពីរគឺ ទុរយោធន៍ និងភីម នៅក្នុងរឿងមហាភារតៈ។

បើយោងតាមអ្នកជំនាញផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងសិល្បៈខ្មែរដែលបានធ្វើការសិក្សានៅតំបន់កោះកែរ ទេវរូបភេទប្រុសអង្គុយលត់ជង្គង់ទាំងពីរនេះ ប្រហែលជាយកចេញពីប្រាសាទចិន នៅក្នុងតំបន់កោះកែរ។ បដិមាទាំងពីរនេះគឺជារូបចម្លាក់ក្នុងចំណោមចម្លាក់មួយក្រុម ដែលត្រូវយកចេញពីកន្លែងដើម (រូបផ្សេងទៀតគឺរក្សាទុកនៅក្នុងមន្ទីរអភិរក្សអង្គរ ខេត្តសៀមរាប) ហើយវាជាតួអង្គដែលដកស្រង់ចេញពីឈុត ប្រយុទ្ធរវាងភីម និងទុរយោធន៍ ក្នុងរឿងមហាភារតៈ ដែលជារឿងមួយដ៏ល្បីល្បាញក្នុងចំណោមរឿងទាំងពីរនៅក្នុងជំនឿព្រហ្មសាសនា ដែលត្រូវគេយកមកបង្ហាញនៅចម្លាក់លើជញ្ជាំងប្រាសាទនានា និងវត្ថុផ្សេងៗទៀតកាលពីសម័យអង្គរ ដែលរឿងមួយទៀតគឺ រាមកេរ្តិ៍។

យោងតាមឯកសាររបស់សារមន្ទីរ Metropolitan រូបចម្លាក់ទាំងពីរនេះ (រូបនីមួយៗមានកំពស់ប្រហែល ១,២១ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់ជាង ៩០ គីឡូក្រាម) បានដាក់តាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរនេះ នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ដែលក្នុងនោះព្រះកេសទាំងពីរ គឺត្រូវបានយកចូល (តាមរយៈការធ្វើអំណោយ) នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៧ និង១៩៨៩។ ចំណែកឯដងខ្លួនទេវរូបទាំងពីរ គឺផ្តល់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២។

(ដោយកេរដំណែលខ្មែរ – រូបភាព ទេវរូបភេទប្រុសអង្គុយលត់ជង្គង់ ប្រភព Metropolitan Museum)

Be Social, Please Share This…!

Kneeling attendant figure (Style of Koh Ker - 10th century A.D)

%d bloggers like this: